Cấu trúc và cấu tạo hạt nhân nguyên tử Phần 2原子（げんし）核（かく）の構造（こうぞう）と構成（こうせい） 第（だい）2部（ぶ）

Kiến thức要点

• 中性（ちゅうせい）子（し）neutron

  Hạt trung hòa về điện nằm trong hạt nhân nguyên tử.

  原子（げんし）核（かく）内（ない）に存在（そんざい）し、電気（でんき）的（てき）に中性（ちゅうせい）な素（そ）粒子（りゅうし）です。

• 核子（かくし）nucleon

  Tên gọi chung cho các hạt cấu tạo nên hạt nhân nguyên tử (bao gồm proton và neutron).

  原子（げんし）核（かく）を構成（こうせい）する陽子（ようこ）と中性（ちゅうせい）子（し）の総称（そうしょう）です。

• 核力（かくりょく）lực hạt nhân

  Lực hút mạnh có bán kính tác dụng ngắn liên kết các nucleon lại với nhau trong hạt nhân.

  極（きわ）めて短（たん）距離（きょり）で作動（さどう）し、核子（かくし）どうしを強力（きょうりょく）に結合（けつごう）させる引力（いんりょく）です。

• 同位（どうい）体（たい）đồng vị

  Các nguyên tử có cùng số hiệu nguyên tử Z nhưng có số neutron N khác nhau (dẫn đến số khối A khác nhau).

  原子（げんし）番号（ばんごう）Z（陽子（ようこ）数（すう））が同（おな）じで、中性（ちゅうせい）子（し）数（すう）N（質量（しつりょう）数（すう）A）が異（こと）なる原子（げんし）同士（どうし）のことです。

• 重水（じゅうすい）素（そ）deuterium

  Đồng vị của Hydro có hạt nhân gồm 1 proton và 1 neutron (số khối A = 2).

  陽子（ようこ）1個（こ）と中性（ちゅうせい）子（し）1個（こ）からなる核（かく）（質量（しつりょう）数（すう）A = 2）を持（も）つ水素（すいそ）の同位（どうい）体（たい）です。

• 原子（げんし）核（かく）の記号（きごう）ký hiệu hạt nhân nguyên tử

  Ký hiệu có dạng ^A_Z X trong đó X là tên nguyên tố, Z là số proton và A là số khối.

  元素（げんそ）記号（きごう）Xの左下（ひだりした）に原子（げんし）番号（ばんごう）Z、左上（ひだりうえ）に質量（しつりょう）数（すう）Aを付記（ふき）する ^A_Z X の表記（ひょうき）法（ほう）です。

Cách làmしくみ

1. 01
   原子（げんし）核（かく）記号（きごう）の解釈（かいしゃく）

   Đọc ký hiệu hạt nhân nguyên tử

   Trong ký hiệu ^A_Z X, A là tổng số nucleon (A = Z + N). Số neutron được tính bằng N = A - Z.

   記号（きごう） ^A_Z X においてAは全（ぜん）核子（かくし）数（すう）（A = Z + N）です。中性（ちゅうせい）子（し）数（すう）は N = A - Z で求（もと）まります。

2. 02
   核力（かくりょく）の物理（ぶつり）的（てき）特徴（とくちょう）

   Đặc điểm của lực hạt nhân

   Lực hạt nhân là tương tác mạnh, có tầm tác dụng rất ngắn, cỡ vài femtômét (10⁻¹⁵ m). Ở khoảng cách thích hợp nó liên kết các nucleon; không phải lực hút thuần túy ở mọi khoảng cách.

   核力（かくりょく）は数（すう）フェムトメートル（10⁻¹⁵ m）程度（ていど）の短（みじか）い範囲（はんい）で働（はたら）く強（つよ）い相互（そうご）作用（さよう）。適切（てきせつ）な距離（きょり）で核子（かくし）を結（むす）びつけるが、あらゆる距離（きょり）で単純（たんじゅん）な引力（いんりょく）とは限（かぎ）らない。

3. 03
   核（かく）半径（はんけい）の近似（きんじ）評価（ひょうか）

   Ước tính bán kính hạt nhân

   Bán kính hạt nhân theo nanomét là \(r\approx1.2\times10^{-6}A^{1/3}\,\mathrm{nm}\); theo mét là \(r\approx1.2\times10^{-15}A^{1/3}\,\mathrm{m}\). Giữ hệ số và đơn vị tương ứng, không dùng hệ số 10⁻⁶ với đơn vị mét.

   核（かく）半径（はんけい）は\(r\approx1.2\times10^{-6}A^{1/3}\,\mathrm{nm}\)、または\(r\approx1.2\times10^{-15}A^{1/3}\,\mathrm{m}\)。係数（けいすう）と単位（たんい）を対応（たいおう）させ、10⁻⁶の係数（けいすう）にmを付（つ）けない。

Công thức公式

Ví dụ例題