Lực Lorentz và chuyển động của hạt mang điệnローレンツ力（ちから）と荷電（かでん）粒子（りゅうし）の運動（うんどう）

Kiến thức要点

• 陰極（いんきょく）線（せん）tia âm cực

  Dòng các êlectron phát ra từ cực âm chuyển động trong chân không.

  真空（しんくう）中（ちゅう）で陰極（いんきょく）から放出（ほうしゅつ）される電子（でんし）の流（なが）れ。

• ローレンツ力（りょく）lực Lorentz

  Lực từ tác dụng lên hạt mang điện chuyển động trong từ trường.

  磁場（じば）中（ちゅう）を運動（うんどう）する荷電（かでん）粒子（りゅうし）が受（う）ける磁気（じき）力（りょく）。

• 自由（じゆう）電子（でんし）êlectron tự do

  Êlectron không bị ràng buộc chặt, tự do di chuyển mang điện tích.

  原子（げんし）に束縛（そくばく）されず自由（じゆう）に変移（へんい）できる電子（でんし）。

• 等速（とうそく）円（えん）運動（うんどう）chuyển động tròn đều

  Chuyển động trên đường tròn với tốc độ không đổi dưới tác dụng lực hướng tâm.

  向（こう）心力（しんりょく）により一定（いってい）の速（はや）さで円（えん）軌道（きどう）をまわる運動（うんどう）。

• 比（ひ）電荷（でんか）tỷ điện tích

  Tỉ số giữa điện tích q và khối lượng m của hạt mang điện.

  荷電（かでん）粒子（りゅうし）の電荷（でんか） q と質量（しつりょう） m の比率（ひりつ） q/m。

• らせん運動（うんどう）chuyển động xoắn ốc

  Chuyển động khi vận tốc hạt hợp với từ trường một góc xiên.

  粒子（りゅうし）が磁場（じば）に対（たい）して斜（なな）めに入射（にゅうしゃ）したときの運動（うんどう）軌跡（きせき）。

Cách làmしくみ

1. 01
   ローレンツ力（りょく）の定義（ていぎ）

   Lực Lorentz

   Hạt mang điện q chuyển động với vận tốc v trong từ trường B chịu lực F = q v B.

   電荷（でんか） q の粒子（りゅうし）が磁場（じば） B 中（なか）を速（はや）さ v で進（すす）むとき、F = q v B の力（ちから）を受（う）ける。

2. 02
   等速（とうそく）円（えん）運動（うんどう）の成立（せいりつ）

   Chuyển động tròn đều

   Lực Lorentz đóng vai trò lực hướng tâm: m \((v^{2} / r) = q\) v B.

   ローレンツ力（りょく）が向（こう）心力（しんりょく）となり m \((v^{2} / r) = q\) v B が成り立（なりた）つ。

3. 03
   軌道（きどう）半径（はんけい）の導出（どうしゅつ）

   Bán kính quỹ đạo

   Rút ra bán kính quỹ đạo r = (m v) / (q B) tỉ lệ thuận với động lượng m v.

   式（しき）を変形（へんけい）すると軌道（きどう）半径（はんけい） r = (m v) / (q B) が導（みちび）かれる。

4. 04
   比（ひ）電荷（でんか）の決定（けってい）

   Tính tỷ điện tích

   Tỷ điện tích của hạt xác định qua v, B, r bằng công thức q / m = v / (B r).

   比（ひ）電荷（でんか）は速（はや）さ、磁束（じそく）密度（みつど）、半径（はんけい）から q / m = v / (B r) と求（もと）まる。

Công thức公式

Ví dụ例題