Lên men và cơ chế lên men発酵（はっこう）とその仕組（しく）み

Kiến thức要点

• 発酵（はっこう）Lên men

  Quá trình phân giải hợp chất hữu cơ (như glucose) trong điều kiện kị khí để thu năng lượng ATP mà không sử dụng chuỗi chuyền electron hay ty thể.

  電子（でんし）伝達（でんたつ）系（けい）やミトコンドリアを使用（しよう）せず、嫌気（いやけ）的（てき）条件（じょうけん）の下（もと）で有機（ゆうき）物（ぶつ）（グルコースなど）を分解（ぶんかい）してATPエネルギーを得（え）る過程（かてい）。

• 解糖（かいとう）系（けい）đường phân

  Con đường phân giải glucose thành pyruvic acid xảy ra tại chất nền tế bào chất, tạo ra 2 ATP và 2 NADH per glucose.

  細胞（さいぼう）質（しつ）基質（きしつ）で発生（はっせい）し、1グルコースあたり2ATPと2NADHを生成（せいせい）してグルコースをピルビン酸（さん）に分解（ぶんかい）する経路（けいろ）。

• 乳酸（にゅうさん）発酵（はっこう）Lên men lactic

  Quá trình lên men trong đó pyruvic acid nhận hydrogen từ NADH để biến trực tiếp thành acid lactic, không giải phóng CO2.

  ピルビン酸（さん）がNADHから水素（すいそ）を受け取（うけと）って直接（ちょくせつ）乳酸（にゅうさん）に還元（かんげん）され、CO2を放出（ほうしゅつ）しない発酵（はっこう）過程（かてい）。

• アルコール発酵（はっこう）Lên men rượu

  Quá trình lên men trong đó pyruvic acid bị tách CO2 thành acetaldehyde rồi được khử thành ethanol.

  ピルビン酸（さん）がCO2を脱離（だつり）してアセトアルデヒドとなり、さらに還元（かんげん）されてエタノールになる発酵（はっこう）過程（かてい）。

• ピルビン酸（さん）acid pyruvic

  Hợp chất 3-carbon được tạo thành ở cuối quá trình đường phân, đóng vai trò là chất nhận electron trong quá trình lên men.

  解糖（かいとう）系（けい）の最後（さいご）に生成（せいせい）される3炭素（たんそ）化合（かごう）物（ぶつ）であり、発酵（はっこう）過程（かてい）において電子（でんし）受容（じゅよう）体（たい）としての役割（やくわり）を果（は）たす。

• 細胞（さいぼう）質（しつ）基質（きしつ）chất nền tế bào chất

  Vùng dịch lỏng nội bào, nơi diễn ra toàn bộ các phản ứng của đường phân và lên men.

  解糖（かいとう）系（けい）および発酵（はっこう）のすべての反応（はんのう）が行（おこな）われる細胞（さいぼう）内（ない）の液状（えきじょう）部分（ぶぶん）。

• 乳酸（にゅうさん）菌（きん）Vi khuẩn lactic

  Nhóm vi khuẩn thực hiện lên men lactic để thu năng lượng trong điều kiện kị khí.

  嫌気（いやけ）的（てき）条件（じょうけん）の下（もと）で乳酸（にゅうさん）発酵（はっこう）を行（おこな）ってエネルギーを得（え）る細菌（さいきん）群（ぐん）。

• 酵母（こうぼ）菌（きん）Nấm men

  Sinh vật nhân thực đơn bào thực hiện lên men rượu trong điều kiện thiếu oxygen.

  酸素（さんそ）欠乏（けつぼう）下（か）でアルコール発酵（はっこう）を行（おこな）う単（たん）細胞（さいぼう）真核（しんかく）生物（せいぶつ）。

Cách làmしくみ

1. 01
   解糖（かいとう）系（けい）による ATP 生成（せいせい）と NADH の生成（せいせい）

   Tạo ATP và NADH qua đường phân

   Trong điều kiện kị khí, glucose phân giải qua đường phân (解糖系) tại chất nền tế bào chất (細胞質基質), tạo ra 2 pyruvic acid (ピルビン酸), 2 ATP và 2 NADH.

   嫌気（いやけ）的（てき）条件（じょうけん）において、グルコースは細胞（さいぼう）質（しつ）基質（きしつ）での解糖（かいとう）系（けい）を通（つう）じて分解（ぶんかい）され、2ピルビン酸（さん）、2ATP、および2NADHを生成（せいせい）する。

2. 02
   NADH の再（さい）酸化（さんか）による解糖（かいとう）系（けい）の維持（いじ）

   Tái oxy hóa NADH để duy trì đường phân

   Do thiếu oxygen nên NADH không thể truyền electron vào chuỗi chuyền electron trong ty thể. Vì vậy, NADH phải nhường hydrogen cho pyruvic acid hoặc sản phẩm trung gian để tái tạo NAD+, giúp đường phân tiếp tục chạy.

   酸素（さんそ）が不足（ふそく）しているため、NADHはミトコンドリアの電子（でんし）伝達（でんたつ）系（けい）に電子（でんし）を渡（わた）すことができない。そのため、NADHはピルビン酸（さん）または中間（ちゅうかん）生成（せいせい）物（ぶつ）に水素（すいそ）を与（あた）えてNAD+を再生（さいせい）し、解糖（かいとう）系（けい）を継続（けいぞく）させる必要（ひつよう）がある。

3. 03
   乳酸（にゅうさん）発酵（はっこう）の反応（はんのう）経路（けいろ）

   Con đường lên men lactic

   Ở vi khuẩn lactic (乳酸菌), pyruvic acid nhận hydrogen trực tiếp từ NADH và bị khử (還元) thành acid lactic (乳酸). Quá trình này không giải phóng CO2.

   乳酸（にゅうさん）菌（きん）では、ピルビン酸（さん）がNADHから直接（ちょくせつ）水素（すいそ）を受け取（うけと）って乳酸（にゅうさん）に還元（かんげん）される。この過程（かてい）ではCO2は放出（ほうしゅつ）されない。

4. 04
   アルコール発酵（はっこう）の反応（はんのう）経路（けいろ）

   Con đường lên men rượu

   Ở nấm men (酵母菌), pyruvic acid bị tách CO2 bởi enzyme decarboxylase (脱炭酸酵素) biến thành acetaldehyde (アセトアルデヒド), sau đó acetaldehyde nhận hydrogen từ NADH để bị khử thành ethanol (エタノール).

   酵母（こうぼ）菌（きん）では、ピルビン酸（さん）が脱炭（だったん）酸（さん）酵素（こうそ）によってCO2を脱離（だつり）されてアセトアルデヒドに変化（へんか）し、その後（ご）アセトアルデヒドがNADHから水素（すいそ）を受け取（うけと）ってエタノールに還元（かんげん）される。

Công thức公式

Ví dụ例題