3 Sóng ngang và sóng dọc3 横波（よこなみ）と縦波（たてなみ）

Kiến thức要点

• 横波（よこなみ）Sóng ngang

  Sóng có phương dao động của các phần tử vuông góc với phương truyền sóng.

  媒質（ばいしつ）粒子（りゅうし）の振動（しんどう）方向（ほうこう）が波（なみ）の伝播（でんぱ）方向（ほうこう）と垂直（すいちょく）な波（なみ）です。

• 縦波（たてなみ）Sóng dọc

  Sóng có phương dao động của các phần tử trùng với phương truyền sóng.

  媒質（ばいしつ）粒子（りゅうし）の振動（しんどう）方向（ほうこう）が波（なみ）の伝播（でんぱ）方向（ほうこう）と平行（へいこう）な波（なみ）です。

• 疎密（そみつ）波（は）Sóng nén giãn

  Tên gọi khác của sóng dọc do sự tạo thành luân phiên các vùng nén và vùng giãn.

  密部（みつぶ）と疎部（そぶ）が交互（こうご）に形成（けいせい）されることから呼（よ）ばれる縦波（たてなみ）の別称（べっしょう）です。

• 密（みつ）Vùng nén

  Nơi mật độ phần tử môi trường tập trung cao nhất trong sóng dọc.

  縦波（たてなみ）において媒質（ばいしつ）粒子（りゅうし）の密度（みつど）が最（もっと）も高（たか）くなる場所（ばしょ）です。

• 疎（まばら）Vùng giãn

  Nơi mật độ phần tử môi trường thưa thớt nhất trong sóng dọc.

  縦波（たてなみ）において媒質（ばいしつ）粒子（りゅうし）の密度（みつど）が最（もっと）も低（ひく）くなる場所（ばしょ）です。

• 縦波（たてなみ）のグラフĐồ thị sóng dọc

  Cách biểu diễn độ dịch chuyển dọc thành độ dịch chuyển ngang vuông góc để dễ quan sát.

  縦（たて）方向（ほうこう）の変位（へんい）を観察（かんさつ）しやすいように垂直（すいちょく）な横（よこ）方向（ほうこう）の変位（へんい）に変換（へんかん）して表（あらわ）したグラフです。

Cách làmしくみ

1. 01
   振動（しんどう）方向（ほうこう）を特定（とくてい）する

   Xác định phương dao động

   Kiểm tra phần tử môi trường dao động vuông góc (sóng ngang) hay trùng phương (sóng dọc) với hướng truyền.

   媒質（ばいしつ）粒子（りゅうし）が伝播（でんぱ）方向（ほうこう）に対（たい）して垂直（すいちょく）（横波（よこなみ））か平行（へいこう）（縦波（たてなみ））かを調（しら）べます。

2. 02
   密部（みつぶ）と疎部（そぶ）を識別（しきべつ）する

   Nhận biết vùng nén và vùng giãn

   Trong sóng dọc, vùng nén có mật độ hạt cao nhất và vùng giãn có mật độ hạt thấp nhất.

   縦波（たてなみ）では、密部（みつぶ）で粒子（りゅうし）密度（みつど）が最高（さいこう）となり、疎部（そぶ）で粒子（りゅうし）密度（みつど）が最低（さいてい）となります。

3. 03
   正弦（せいげん）波（は）グラフで表現（ひょうげん）する

   Biểu diễn đồ thị sóng hình sin

   Sử dụng công thức y = A sin 2pi (t/T - x/lambda) để biểu diễn li độ y tại vị trí x và thời điểm t.

   公式（こうしき） y = A sin 2pi (t/T - x/lambda) を用（もち）いて、位置（いち）xと時刻（じこく）tにおける変位（へんい）yを表（あらわ）します。

Công thức公式

Ví dụ例題