Bỏ qua điều hướng本文へ移動
Trí Lữ · EJU化学 · Hóa học

Cấu trúc và phân loại hợp chất hữu cơ Phần 3有機（ゆうき）化合（かごう）物（ぶつ）の構造（こうぞう）と分類（ぶんるい） 第（だい）3部（ぶ）

Kiến thức要点

  • メチル基（き）gốc metyl

    Gốc hiđrocacbon hóa trị I -CH3.

    一（いち）価（か）の炭化（たんか）水素（すいそ）基（き）-CH3です。

  • エチル基（き）gốc etyl

    Gốc hiđrocacbon hóa trị I -C2H5.

    一（いち）価（か）の炭化（たんか）水素（すいそ）基（き）-C2H5です。

  • ヒドロキシ基（き）nhóm hiđroxi

    Nhóm chức -OH đặc trưng của ancol.

    アルコールなどに存在（そんざい）する-OH基（き）です。

  • カルボキシ基（き）nhóm cacboxi

    Nhóm chức -COOH có tính axit.

    カルボン酸（さん）の酸性（さんせい）を担（にな）う-COOH基（き）です。

  • アルコールancol

    Hợp chất hữu cơ chứa nhóm hiđroxi liên kết với cacbon no.

    飽和（ほうわ）炭素（たんそ）原子（げんし）にヒドロキシ基（き）が結合（けつごう）した化合（かごう）物（もの）です。

  • カルボン酸（さん）axit cacboxylic

    Hợp chất hữu cơ chứa nhóm cacboxi -COOH.

    カルボキシ基（き）を持（も）つ有機（ゆうき）酸（さん）の総称（そうしょう）です。

Cách làmしくみ

  1. 01
    メチル基（き）とエチル基（き）の識別（しきべつ）

    Nhận diện gốc metyl và etyl

    Gốc metyl -CH3 và gốc etyl -C2H5 là các nhánh ankyl phổ biến trong hợp chất béo.

    脂肪（しぼう）族（ぞく）化合（かごう）物（ぶつ）で最（もっと）も一般（いっぱん）的（てき）なアルキル枝（えだ）鎖（さ）です。

  2. 02
    ヒドロキシ基（き）とアルコール

    Cấu trúc nhóm hiđroxi và ancol

    Hợp chất chứa nhóm hiđroxi -OH liên kết với cacbon tạo thành ancol.

    -OH基（き）が炭素（たんそ）骨格（こっかく）に結合（けつごう）した化合（かごう）物（ぶつ）をアルコールと呼（よ）びます。

  3. 03
    カルボキシ基（き）とカルボン酸（さん）

    Cấu trúc nhóm cacboxi và axit

    Hợp chất chứa nhóm -COOH gọi là axit cacboxylic, có tính axit yếu.

    -COOH基（き）を含（ふく）む化合（かごう）物（ぶつ）はカルボン酸（さん）であり弱酸（じゃくさん）性（せい）を示（しめ）します。

  4. 04
    二（に）重（じゅう）結合（けつごう）・三重（みえ）結合（けつごう）・ケトンの命名（めいめい）

    Phân loại liên kết đôi, ba và xeton

    Chứa CH2=CH2 (anken), CH≡CH (ankin), hoặc CH3-CO-CH3 (xeton).

    二（に）重（じゅう）結合（けつごう）、三重（みえ）結合（けつごう）、カルボニル基（き）(ケトン)構造（こうぞう）を識別（しきべつ）します。

Công thức公式

-COOH

Nhóm chức cacboxi trong axit cacboxylic.

カルボン酸（さん）の官能（かんのう）基（き）であるカルボキシ基（き）です。

CH2=CH2

Công thức cấu tạo của etilen, anken đơn giản nhất.

最（もっと）も単純（たんじゅん）なアルケンであるエチレンの構造（こうぞう）式（しき）です。

CH≡CH

Công thức cấu tạo của axetilen, ankin đơn giản nhất.

最（もっと）も単純（たんじゅん）なアルキンであるアセチレンの構造（こうぞう）式（しき）です。

CH3-CO-CH3

Công thức cấu tạo của axeton, một xeton đơn giản.

最（もっと）も単純（たんじゅん）なケトンであるアセトンの構造（こうぞう）式（しき）です。

Ví dụ例題

Phân tích phân tử CH3-COOH (axit axetic).

酢酸（さくさん）(CH3-COOH)の分子（ぶんし）構造（こうぞう）の解析（かいせき）。

  1. Xác định gốc: Phân tử chứa gốc metyl -CH3 đính vào nhóm chức.基（き）の特定（とくてい）：メチル基（き）(-CH3)が結合（けつごう）しています。
  2. Xác định nhóm chức: Chứa nhóm cacboxi -COOH nên đây là một axit cacboxylic.官能（かんのう）基（き）の特定（とくてい）：カルボキシ基（き）(-COOH)を持（も）つためカルボン酸（さん）です。
CH3-COOH là một axit cacboxylic chứa gốc metyl và nhóm cacboxi.酢酸（さくさん）はメチル基（き）とカルボキシ基（き）からなるカルボン酸（さん）です。

3 câu kiểm tra確認（かくにん）問題（もんだい） 3問（もん）

Đã trả lời 0 / 3

1. Nhóm chức -COOH đặc trưng cho lớp hợp chất nào?-COOH基（き）を官能（かんのう）基（き）として持（も）つ化合（かごう）物（ぶつ）群（ぐん）はどれか。

2. Công thức CH3-CO-CH3 biểu diễn hợp chất nào?CH3-CO-CH3で表（あらわ）される構造（こうぞう）の化合（かごう）物（ぶつ）はどれか。

3. Công thức nào sau đây chứa liên kết ba giữa các nguyên tử cacbon?炭素（たんそ）間（かん）三重（みえ）結合（けつごう）を持（も）つ化合（かごう）物（ぶつ）はどれか。

Nội dung Trí Lữ viết mới theo JASSO 2026 · nguồn sách riêng tư không được tái xuất bảnJASSO 2026に沿（そ）ったTrí Lữの新規（しんき）教材（きょうざい） · 非（ひ）公開（こうかい）書籍（しょせき）資料（しりょう）は転載（てんさい）していません

設定 · Cài đặt

Ngôn ngữ và nguồn言語（げんご）と出典（しゅってん）

Chọn ngôn ngữ giảng. Câu hỏi, lời giải và tiến độ giữ nguyên khi chuyển.学習（がくしゅう）言語（げんご）を選（えら）べます。切り替（きりか）えても解答（かいとう）と進捗（しんちょく）は保持（ほじ）されます。

Furigana tiếng Nhậtふりがな表示（ひょうじ）

JASSO 2026: CHEM.IV.1.1 · CHEM.IV.1.2 · CHEM.IV.1.3. Bài Trí Lữ được viết mới sau khi đối chiếu 2 phân đoạn nguồn riêng tư. Scan, văn bản, câu hỏi và đáp án sách không được xuất bản.JASSO 2026：CHEM.IV.1.1 · CHEM.IV.1.2 · CHEM.IV.1.3。非（ひ）公開（こうかい）資料（しりょう）2区分（くぶん）を照合（しょうごう）してTrí Lữが新規（しんき）執筆（しっぴつ）しました。書籍（しょせき）の画像（がぞう）・本文（ほんぶん）・問題（もんだい）・解答（かいとう）は公開（こうかい）していません。

Thuật ngữ và giải thích thêm用語・補足
Mục tiêu · 目標

Sau bài nàyこの課（か）の目標（もくひょう）

  1. Nhận biết các gốc metyl, etyl và các nhóm chức hiđroxi, cacboxi.メチル基（き）、エチル基（き）、ヒドロキシ基（き）、カルボキシ基（き）を識別（しきべつ）できる。
  2. Phân biệt họ ancol và axit cacboxylic.アルコールとカルボン酸（さん）の構造（こうぞう）上（じょう）の特徴（とくちょう）を理解（りかい）する。
  3. Nắm vững danh pháp cơ bản của anken, ankin và xeton.エチレン、アセチレン、アセトン等（とう）の基本（きほん）命名（めいめい）法（ほう）を理解（りかい）する。
Trực giác · イメージ

Nhóm chức quyết định tính chất hóa học官能（かんのう）基（き）による化学（かがく）的（てき）特性（とくせい）

Các nhóm chức như -OH hay -COOH gắn vào khung hiđrocacbon quyết định phản ứng đặc trưng và lớp hợp chất tương ứng.

ヒドロキシ基（き）(-OH)やカルボキシ基（き）(-COOH)などの官能（かんのう）基（き）が、化合（かごう）物（ぶつ）の属（ぞく）する類（るい）と反応（はんのう）性（せい）を決定（けってい）づけます。

Bẫy · 注意

Sửa sai trước khi thiよくある誤解（ごかい）

Nhầm lẫn nhóm hiđroxi -OH trong ancol với ion hydroxit OH- trong bazơ vô cơ.アルコールの-OH基（き）と無機（むき）塩基（えんき）の水酸化（すいさんか）物（もの）イオン(OH-)を同等（どうとう）とみなすこと。

Sửa cách hiểu正（ただ）しい理解（りかい）Nhóm -OH trong ancol liên kết cộng hóa trị nên không phân ly ra OH- làm xanh quỳ tím.アルコールの-OH基（き）は共有（きょうゆう）結合（けつごう）しており、電離（でんり）して塩基（えんき）性（せい）を示（しめ）しません。

Cho rằng CH≡CH có liên kết đôi như CH2=CH2.アセチレン(CH≡CH)がエチレン同様（どうよう）の二（に）重（じゅう）結合（けつごう）を持（も）つと誤解（ごかい）すること。

Sửa cách hiểu正（ただ）しい理解（りかい）CH≡CH chứa liên kết ba giữa 2 nguyên tử cacbon, còn CH2=CH2 chứa liên kết đôi.アセチレンは炭素（たんそ）間（かん）三重（みえ）結合（けつごう）を有（ゆう）し、エチレンの二（に）重（じゅう）結合（けつごう）と異（こと）なります。

Ghi nhớ · まとめ

Ba điều mang theo三（みっ）つの要点（ようてん）

  • Nhóm hiđroxi -OH đặc trưng cho ancol, nhóm cacboxi -COOH đặc trưng cho axit cacboxylic.-OH基（き）はアルコール、-COOH基（き）はカルボン酸（さん）の特徴（とくちょう）です。
  • CH2=CH2 chứa liên kết đôi, CH≡CH chứa liên kết ba.CH2=CH2は二（に）重（じゅう）結合（けつごう）、CH≡CHは三重（みえ）結合（けつごう）を含（ふく）みます。
  • CH3-CO-CH3 biểu diễn hợp chất thuộc họ xeton.CH3-CO-CH3はケトン類（るい）に属（ぞく）します。
EJU 2026 · CHEM.IV.1.1 · CHEM.IV.1.2 · CHEM.IV.1.3

Bài học chi tiết về các nhóm chức như hiđroxi, cacboxi và cách đặt tên hợp chất hữu cơ.

本課（ほんか）では、ヒドロキシ基（き）やカルボキシ基（き）などの官能（かんのう）基（き）および有機（ゆうき）化合（かごう）物（ぶつ）の命名（めいめい）法（ほう）を詳（くわ）しく解説（かいせつ）します。

有機（ゆうき）化合（かごう）物（ぶつ）の構造（こうぞう）と分類（ぶんるい） 第（だい）3部（ぶ）
メチル基エチル基ヒドロキシ基カルボキシ基