Bỏ qua điều hướng本文へ移動
Trí Lữ · EJU化学 · Hóa học

Định luật Boyle và định luật Charlesボイルの法則（ほうそく）とシャールの法則（ほうそく）

Kiến thức要点

  • ボイルの法則（ほうそく）định luật Boyle

    Định luật thể hiện thể tích khí tỷ lệ nghịch với áp suất khi nhiệt độ giữ nguyên.

    温度（おんど）一定（いってい）のとき、気体（きたい）の体積（たいせき）は圧力（あつりょく）に反（はん）比例（ひれい）するという法則（ほうそく）。

  • シャールの法則（ほうそく）định luật Charles

    Định luật thể hiện thể tích khí tỷ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối khi áp suất giữ nguyên.

    圧力（あつりょく）一定（いってい）のとき、気体（きたい）の体積（たいせき）は絶対（ぜったい）温度（おんど）に正（せい）比例（ひれい）するという法則（ほうそく）。

  • 絶対（ぜったい）温度（おんど）nhiệt độ tuyệt đối

    Nhiệt độ tính theo thang Kelvin bắt đầu từ độ không tuyệt đối.

    絶対（ぜったい）零（れい）度（ど）を基準（きじゅん）点（てん）とするケルビン単位（たんい）の温度（おんど）。

  • 絶対（ぜったい）零（れい）度（ど）độ không tuyệt đối

    Mốc nhiệt độ cực hạn -273 độ C nơi thể tích khí lý thuyết tiến về không.

    理論（りろん）上（じょう）、気体（きたい）体積（たいせき）がゼロに収束（しゅうそく）する限界（げんかい）温度（おんど）（-273℃）。

  • セルシウス温度（おんど）nhiệt độ Celsius

    Nhiệt độ đo theo thang độ C thông dụng.

    日常（にちじょう）的（てき）に用（もち）いられる℃単位（たんい）の温度（おんど）目盛（めも）り。

  • ケルビンKelvin

    Đơn vị đo chuẩn của nhiệt độ tuyệt đối.

    絶対（ぜったい）温度（おんど）を表（あらわ）す国際（こくさい）標準（ひょうじゅん）単位（たんい）（記号（きごう）: K）。

Cách làmしくみ

  1. 01
    等温（とうおん）度（ど）下（か）でのボイルの法則（ほうそく）

    Định luật Boyle ở nhiệt độ đẳng nhiệt

    Khi nhiệt độ giữ không đổi, tích của áp suất p1 và thể tích v1 luôn là một hằng số: p1 v1 = p2 v2.

    温度（おんど）が一定（いってい）の場合（ばあい）、圧力（あつりょく）p1と体積（たいせき）v1の積（せき）は一定（いってい）値（ち）を保（たも）ちます: p1 v1 = p2 v2。

  2. 02
    等（とう）圧力（あつりょく）下（か）でのシャールの法則（ほうそく）

    Định luật Charles ở áp suất đẳng áp

    Khi áp suất giữ không đổi, thương số giữa thể tích v1 và nhiệt độ tuyệt đối T1 không đổi: v1 / T1 = v2 / T2.

    圧力（あつりょく）が一定（いってい）の場合（ばあい）、体積（たいせき）v1と絶対（ぜったい）温度（おんど）T1の比（ひ）は常（つね）に一定（いってい）です: v1 / T1 = v2 / T2。

  3. 03
    ボイル・シャールの法則（ほうそく）の統合（とうごう）

    Định luật tổng hợp Boyle-Charles

    Khi cả p, v, T đều thay đổi, tỷ số p1 v1 / T1 luôn bằng p2 v2 / T2 với T = 273 + t.

    p、v、Tが同時（どうじ）に変化（へんか）する場合（ばあい）、(p1 v1)/T1 = (p2 v2)/T2 が成立（せいりつ）します。

Công thức公式

p_1 v_1 = p_2 v_2

Biểu thức của định luật Boyle khi nhiệt độ không đổi.

温度（おんど）一定（いってい）条件（じょうけん）におけるボイルの法則（ほうそく）の数式（すうしき）。

T = 273 + t

Chuyển đổi nhiệt độ Celsius t sang nhiệt độ tuyệt đối T.

セルシウス温度（おんど）tを絶対（ぜったい）温度（おんど）Tへ換算（かんさん）する公式（こうしき）。

\frac{v_1}{T_1} = \frac{v_2}{T_2}

Biểu thức của định luật Charles khi áp suất không đổi.

圧力（あつりょく）一定（いってい）条件（じょうけん）におけるシャールの法則（ほうそく）の数式（すうしき）。

\frac{p_1 v_1}{T_1} = \frac{p_2 v_2}{T_2}

Phương trình biểu diễn định luật Boyle-Charles tổng hợp.

ボイル・シャールの法則（ほうそく）の統合（とうごう）方程（ほうてい）式（しき）。

Ví dụ例題

Một khối khí ở nhiệt độ t1 = 0 độ C có thể tích v1. Nếu tăng nhiệt độ lên t2 = 273 độ C ở áp suất không đổi, tìm v2.

t1 = 0℃の気体（きたい）体積（たいせき）v1がある。圧力（あつりょく）一定（いってい）でt2 = 273℃に加熱（かねつ）したときの体積（たいせき）v2を求（もと）める。

  1. Đổi nhiệt độ sang Kelvin: T1 = 0 + 273 = 273 K và T2 = 273 + 273 = 546 K.絶対（ぜったい）温度（おんど）に可換（かかん）します: T1 = 0 + 273 = 273 K、T2 = 273 + 273 = 546 K。
  2. Áp dụng v1 / T1 = v2 / T2 => v2 = v1 * (T2 / T1) = v1 * (546 / 273) = 2 * v1.v1 / T1 = v2 / T2 を適用（てきよう）すると v2 = v1 * (546 / 273) = 2 * v1 となります。
Thể tích khí tăng gấp đôi (v2 = 2 * v1) khi nhiệt độ tuyệt đối tăng gấp đôi.絶対（ぜったい）温度（おんど）が2倍（ばい）になるため、気体（きたい）の体積（たいせき）も2倍（ばい）(2*v1)に膨張（ぼうちょう）します。

3 câu kiểm tra確認（かくにん）問題（もんだい） 3問（もん）

Đã trả lời 0 / 3

1. Định luật nào khẳng định thể tích khí tỷ lệ nghịch với áp suất ở nhiệt độ không đổi?温度（おんど）一定（いってい）のとき、気体（きたい）の体積（たいせき）は圧力（あつりょく）に反（はん）比例（ひれい）することを示（しめ）す法則（ほうそく）はどれか。

2. Biểu thức đúng của định luật Charles ở áp suất không đổi là gì?圧力（あつりょく）一定（いってい）時（じ）におけるシャールの法則（ほうそく）の正（ただ）しい数式（すうしき）はどれか。

3. Nếu nén một khối khí sao cho thể tích giảm một nửa ở nhiệt độ không đổi thì áp suất thay đổi như thế nào?温度（おんど）一定（いってい）で気体（きたい）の体積（たいせき）を半分（はんぶん）に圧縮（あっしゅく）した場合（ばあい）、圧力（あつりょく）はどう変化（へんか）するか。

Nội dung Trí Lữ viết mới theo JASSO 2026 · nguồn sách riêng tư không được tái xuất bảnJASSO 2026に沿（そ）ったTrí Lữの新規（しんき）教材（きょうざい） · 非（ひ）公開（こうかい）書籍（しょせき）資料（しりょう）は転載（てんさい）していません

設定 · Cài đặt

Ngôn ngữ và nguồn言語（げんご）と出典（しゅってん）

Chọn ngôn ngữ giảng. Câu hỏi, lời giải và tiến độ giữ nguyên khi chuyển.学習（がくしゅう）言語（げんご）を選（えら）べます。切り替（きりか）えても解答（かいとう）と進捗（しんちょく）は保持（ほじ）されます。

Furigana tiếng Nhậtふりがな表示（ひょうじ）

JASSO 2026: CHEM.II.2.2. Bài Trí Lữ được viết mới sau khi đối chiếu 3 phân đoạn nguồn riêng tư. Scan, văn bản, câu hỏi và đáp án sách không được xuất bản.JASSO 2026：CHEM.II.2.2。非（ひ）公開（こうかい）資料（しりょう）3区分（くぶん）を照合（しょうごう）してTrí Lữが新規（しんき）執筆（しっぴつ）しました。書籍（しょせき）の画像（がぞう）・本文（ほんぶん）・問題（もんだい）・解答（かいとう）は公開（こうかい）していません。

Thuật ngữ và giải thích thêm用語・補足
Mục tiêu · 目標

Sau bài nàyこの課（か）の目標（もくひょう）

  1. Vận dụng định luật Boyle và định luật Charles để tính toán biến đổi trạng thái khí.ボイルの法則（ほうそく）およびシャールの法則（ほうそく）を用（もち）いて気体（きたい）の状態（じょうたい）変化（へんか）を計算（けいさん）できる。
  2. Hiểu sự biến đổi đồng thời của áp suất, thể tích và nhiệt độ tuyệt đối.圧力（あつりょく）、容積（ようせき）、絶対（ぜったい）温度（おんど）の同時（どうじ）変化（へんか）の関係（かんけい）性（せい）を理解（りかい）する。
Trực giác · イメージ

Tương quan giữa áp suất, thể tích và nhiệt độ khí気体（きたい）の圧力（あつりょく）・体積（たいせき）・温度（おんど）の相関（そうかん）性（せい）

Ở nhiệt độ không đổi, nén khí làm tăng áp suất. Ở áp suất không đổi, đun nóng làm khí nở ra proportional với nhiệt độ tuyệt đối.

温度（おんど）一定（いってい）では圧縮（あっしゅく）により気圧（きあつ）が上（あ）がり、圧力（あつりょく）一定（いってい）では加熱（かねつ）により体積（たいせき）が絶対（ぜったい）温度（おんど）に比例（ひれい）して膨張（ぼうちょう）します。

Bẫy · 注意

Sửa sai trước khi thiよくある誤解（ごかい）

Dùng trực tiếp nhiệt độ Celsius t vào định luật Charles thay vì nhiệt độ tuyệt đối T.シャールの法則（ほうそく）の計算（けいさん）で絶対（ぜったい）温度（おんど）Tではなくセルシウス温度（おんど）tを直接（ちょくせつ）代入（だいにゅう）すること。

Sửa cách hiểu正（ただ）しい理解（りかい）Bắt buộc phải đổi sang nhiệt độ tuyệt đối T = 273 + t trước khi tính toán.計算（けいさん）前（まえ）には必（かなら）ず T = 273 + t により絶対（ぜったい）温度（おんど）ケルビンへ変換（へんかん）する必要（ひつよう）があります。

Cho rằng định luật Boyle áp dụng cho trường hợp áp suất thay đổi khi nhiệt độ cũng biến đổi.温度（おんど）が変化（へんか）する状況（じょうきょう）下（か）でボイルの法則（ほうそく）p1 v1 = p2 v2を誤用（ごよう）すること。

Sửa cách hiểu正（ただ）しい理解（りかい）Khi nhiệt độ thay đổi, phải áp dụng phương trình tổng hợp (p1 v1)/T1 = (p2 v2)/T2.温度（おんど）が変動（へんどう）する場合（ばあい）は統合（とうごう）式（しき） (p1 v1)/T1 = (p2 v2)/T2 を使用（しよう）します。

Ghi nhớ · まとめ

Ba điều mang theo三（みっ）つの要点（ようてん）

  • Định luật Boyle p1 v1 = p2 v2 áp dụng cho quá trình đẳng nhiệt.ボイルの法則（ほうそく） p1 v1 = p2 v2 は等温（とうおん）変化（へんか）に適用（てきよう）される。
  • Định luật Charles v1/T1 = v2/T2 áp dụng cho quá trình đẳng áp.シャールの法則（ほうそく） v1/T1 = v2/T2 は等圧（とうあつ）変化（へんか）に適用（てきよう）される。
  • Định luật tổng hợp Boyle-Charles cho phép tính toán khi p, v, T đồng thời biến đổi.ボイル・シャールの法則（ほうそく）はp, v, Tの同時（どうじ）変化（へんか）を記述（きじゅつ）できる。
EJU 2026 · CHEM.II.2.2

Bài học này nghiên cứu định luật Boyle, định luật Charles và mối liên hệ trong định luật tổng hợp Boyle-Charles.

本課（ほんか）では、ボイルの法則（ほうそく）、シャールの法則（ほうそく）およびそれらを統合（とうごう）したボイル・シャールの法則（ほうそく）について解説（かいせつ）します。

ボイルの法則（ほうそく）とシャールの法則（ほうそく）
ボイルの法則シャールの法則絶対温度絶対零度