Thành phần, tính chất và phân loại chất béo油脂（ゆし）の成分（せいぶん）、性質（せいしつ）および分類（ぶんるい）

Kiến thức要点

• 油脂（ゆし）Chất béo

  Hợp chất trieste của glixerol với các axit béo.

  グリセリンと3分子（ぶんし）の脂肪（しぼう）酸（さん）がエステル結合（けつごう）したトリエステル化合（かごう）物（もの）です。

• 脂肪（しぼう）油（ゆ）Dầu béo

  Chất béo ở thể lỏng ở nhiệt độ thường do chứa nhiều gốc axit béo không no.

  不（ふ）飽和（ほうわ）脂肪（しぼう）酸（さん）の割合（わりあい）が高（たか）く、常温（じょうおん）で液体（えきたい）の油脂（ゆし）のことです。

• 脂肪（しぼう）Mỡ béo

  Chất béo ở thể rắn ở nhiệt độ thường do chứa nhiều gốc axit béo no.

  飽和（ほうわ）脂肪（しぼう）酸（さん）の割合（わりあい）が高（たか）く、常温（じょうおん）で固体（こたい）の油脂（ゆし）のことです。

• 飽和（ほうわ）脂肪（しぼう）酸（さん）Axit béo no

  Axit béo chỉ chứa liên kết đơn C-C trong mạch hiđrocacbon.

  炭素（たんそ）鎖（さ）に二（に）重（じゅう）結合（けつごう）を持（も）たない長鎖（ちょうさ）モノカルボン酸（さん）です。

• 不（ふ）飽和（ほうわ）脂肪（しぼう）酸（さん）Axit béo không no

  Axit béo chứa một hoặc nhiều liên kết đôi C=C trong mạch hiđrocacbon.

  炭素（たんそ）鎖（さ）に1個（こ）以上（いじょう）の二（に）重（じゅう）結合（けつごう）を持（も）つ長鎖（ちょうさ）モノカルボン酸（さん）です。

• セッケンXà phòng

  Muối natri hoặc kali của axit béo thu được từ phản ứng xà phòng hóa chất béo.

  油脂（ゆし）を塩基（えんき）でケン化（か）して得（え）られる脂肪（しぼう）酸（さん）のナトリウム塩（しお）やカリウム塩（しお）です。

Cách làmしくみ

1. 01
   油脂（ゆし）の化学（かがく）構造（こうぞう）と形成（けいせい）

   Cấu tạo và sự hình thành chất béo

   Một phân tử glixerol ngưng tụ với ba phân tử axit béo (RCOOH) theo phản ứng C3H5(OH)3 + 3 RCOOH -> C3H5(OCOR)3 + 3 H2O tạo thành trieste chất béo.

   グリセリン1分子（ぶんし）と脂肪（しぼう）酸（さん）3分子（ぶんし）が反応（はんのう）し（C3H5(OH)3 + 3 RCOOH -> C3H5(OCOR)3 + 3 H2O）、トリエステルである油脂（ゆし）が形成（けいせい）されます。

2. 02
   脂肪（しぼう）と脂肪（しぼう）油（ゆ）の分類（ぶんるい）

   Phân loại mỡ béo và dầu béo

   Chất béo chứa axit béo no gọi là mỡ béo (thể rắn ở nhiệt độ phòng). Chất béo chứa axit béo không no gọi là dầu béo (thể lỏng ở nhiệt độ phòng).

   飽和（ほうわ）脂肪（しぼう）酸（さん）主体（しゅたい）の油脂（ゆし）は固体（こたい）（脂肪（しぼう））、不（ふ）飽和（ほうわ）脂肪（しぼう）酸（さん）主体（しゅたい）の油脂（ゆし）は液体（えきたい）（脂肪（しぼう）油（ゆ））に分類（ぶんるい）されます。

3. 03
   加水（かすい）分解（ぶんかい）とケン化（か）反応（はんのう）

   Phản ứng thủy phân và xà phòng hóa

   Khi đun nóng với NaOH theo phương trình C3H5(OCOR)3 + 3 NaOH -> C3H5(OH)3 + 3 RCOONa, chất béo bị xà phòng hóa sinh ra glixerol và xà phòng.

   油脂（ゆし）に水酸化（すいさんか）ナトリウムを加（くわ）えて加熱（かねつ）すると（C3H5(OCOR)3 + 3 NaOH -> C3H5(OH)3 + 3 RCOONa）、グリセリンとセッケンが得（え）られます。

Công thức公式

Ví dụ例題