Cơ chế tiến hóa và sự biến đổi tần số alen進化（しんか）の仕組（しく）み

Kiến thức要点

• 遺伝（いでん）子（し）頻度（ひんど）Tần số alen (tần số gen)

  Tỷ lệ tương đối của một alen nhất định trong tổng số các alen của gen đó trong vốn gen của quần thể.

  集団（しゅうだん）の遺伝（いでん）子（し）プールにおける、ある遺伝（いでん）子（し）座（ざ）の全（ぜん）対立（たいりつ）遺伝（いでん）子（し）に対（たい）する特定（とくてい）の対立（たいりつ）遺伝（いでん）子（し）の相対（そうたい）的（てき）割合（わりあい）。

• 遺伝（いでん）子（し）プールVốn gen

  Tập hợp tất cả các alen của tất cả các cá thể trong một quần thể tại một thời điểm nhất định.

  ある時点（じてん）において、集団（しゅうだん）内（ない）の全（ぜん）個体（こたい）が保持（ほじ）しているすべての対立（たいりつ）遺伝（いでん）子（し）の総体（そうたい）。

• 自然（しぜん）選択（せんたく）Chọn lọc tự nhiên

  Quá trình phân hóa khả năng sống sót và sinh sản của các cá thể có kiểu hình khác nhau, dẫn đến sự gia tăng tần số kiểu gen thích nghi.

  異（こと）なる表現（ひょうげん）型（けい）を持（も）つ個体（こたい）の生存（せいぞん）率（りつ）や繁殖（はんしょく）率（りつ）の差（さ）により、適応（てきおう）的（てき）な遺伝（いでん）子（し）型（がた）の頻度（ひんど）が増加（ぞうか）する過程（かてい）。

• 適応（てきおう）進化（しんか）Tiến hóa thích nghi

  Sự tiến hóa dẫn đến sự tích lũy các đặc điểm giúp sinh vật thích nghi tốt hơn với môi trường sống dưới tác động của chọn lọc tự nhiên.

  自然（しぜん）選択（せんたく）の作用（さよう）により、生物（せいぶつ）が生息（せいそく）環境（かんきょう）により良（よ）く適応（てきおう）するための形質（けいしつ）が蓄積（ちくせき）される進化（しんか）。

• 遺伝（いでん）的（てき）浮動（ふどう）Phiêu bạt di truyền (Biến động di truyền)

  Sự thay đổi ngẫu nhiên tần số alen từ thế hệ này sang thế hệ khác do sai số mẫu ngẫu nhiên, thường ảnh hưởng mạnh ở quần thể kích thước nhỏ.

  偶然（ぐうぜん）の標本（ひょうほん）誤差（ごさ）により、対立（たいりつ）遺伝（いでん）子（し）頻度（ひんど）が世代（せだい）間（かん）でランダムに変動（へんどう）する現象（げんしょう）。小（しょう）集団（しゅうだん）で顕著（けんちょ）に影響（えいきょう）する。

• ハーディー・ワインベルグの法則（ほうそく）Định luật Hardy-Weinberg

  Định luật nêu rằng trong một quần thể ngẫu phối lý tưởng, tần số alen và tần số kiểu gen sẽ duy trì không đổi qua các thế hệ.

  理想（りそう）的（てき）な自由（じゆう）交配（こうはい）集団（しゅうだん）においては、対立（たいりつ）遺伝（いでん）子（し）頻度（ひんど）および遺伝（いでん）子（し）型（がた）頻度（ひんど）が世代（せだい）を経（へ）ても一定（いってい）に保（たも）たれるとする法則（ほうそく）。

• 分子（ぶんし）進化（しんか）Tiến hóa phân tử

  Sự thay đổi cấu trúc của DNA, RNA hoặc protein qua thời gian tiến hóa.

  進化（しんか）の時間（じかん）を経（へ）たDNA、RNA、またはタンパク質（しつ）構造（こうぞう）の変化（へんか）。

• 中（ちゅう）立説（りっせつ）Thuyết trung tính

  Thuyết cho rằng phần lớn sự thay đổi ở cấp độ phân tử là do sự cố định ngẫu nhiên của các đột biến trung tính (không có lợi cũng không có hại) bởi phiêu bạt di truyền.

  分子（ぶんし）レベルでの変化（へんか）の大（だい）部分（ぶぶん）は、生存（せいぞん）に有利（ゆうり）でも不利（ふり）でもない中立（ちゅうりつ）な突然（とつぜん）変異（へんい）が遺伝（いでん）的（てき）浮動（ふどう）によってランダムに固定（こてい）されることによるとする説（せつ）。

Cách làmしくみ

1. 01
   遺伝（いでん）子（し）頻度（ひんど）と遺伝（いでん）子（し）プール

   Tần số alen và vốn gen

   Vốn gen (遺伝子プール) chứa toàn bộ alen của quần thể. Tần số alen (遺伝子頻度) phản ánh cấu trúc di truyền của quần thể.

   遺伝（いでん）子（し）プールは集団（しゅうだん）の全（ぜん）対立（たいりつ）遺伝（いでん）子（し）を含（ふく）む。遺伝（いでん）子（し）頻度（ひんど）は集団（しゅうだん）の遺伝（いでん）的（てき）構造（こうぞう）を反映（はんえい）する。

2. 02
   ハーディー・ワインベルグの法則（ほうそく）の成立（せいりつ）条件（じょうけん）

   Điều kiện nghiệm đúng của định luật Hardy-Weinberg

   Định luật Hardy-Weinberg (ハーディー・ワインベルグの法則) chỉ đúng khi quần thể thỏa mãn: kích thước lớn, ngẫu phối, không có đột biến, không có chọn lọc tự nhiên (自然選択) và không có dòng gen.

   ハーディー・ワインベルグの法則（ほうそく）は、集団（しゅうだん）が巨大（きょだい）であり、自由（じゆう）交配（こうはい）を行（おこな）い、突然（とつぜん）変異（へんい）、自然（しぜん）選択（せんたく）、および遺伝（いでん）子（し）流（なが）れが存在（そんざい）しない場合（ばあい）にのみ成立（せいりつ）する。

3. 03
   適応（てきおう）進化（しんか）と中（ちゅう）立説（りっせつ）

   Tiến hóa thích nghi và thuyết trung tính

   Trong khi chọn lọc tự nhiên (自然選択) thúc đẩy sự tiến hóa thích nghi ở cấp độ kiểu hình, thì ở cấp độ phân tử (分子進化), các đột biến trung tính biến đổi ngẫu nhiên qua phiêu bạt di truyền (遺伝的浮動) theo thuyết trung tính (中立説).

   自然（しぜん）選択（せんたく）が表現（ひょうげん）型（がた）レベルでの適応（てきおう）進化（しんか）を促進（そくしん）する一方（いっぽう）で、分子（ぶんし）レベル（分子（ぶんし）進化（しんか））では、中（ちゅう）立説（りっせつ）に基（もと）づき中立（ちゅうりつ）突然（とつぜん）変異（へんい）が遺伝（いでん）的（てき）浮動（ふどう）によってランダムに変化（へんか）する。

Công thức公式

Ví dụ例題