Protein và Các Hiện Tượng Sống: Cấu Trúc, Enzyme, Vận Chuyển Màng và Truyền Tin Tế Bào生命（せいめい）現象（げんしょう）とタンパク質（しつ）

Kiến thức要点

• ペプチド結合（けつごう）Liên kết peptide

  Liên kết cộng hóa trị hình thành giữa nhóm amino (-NH2) của axit amin này và nhóm carboxyl (-COOH) của axit amin kế tiếp, giải phóng một phân tử nước H2O.

  あるアミノ酸（さん）のアミノ基（き）（-NH2）と次（つぎ）のアミノ酸（さん）のカルボキシル基（き）（-COOH）との間（あいだ）に脱水（だっすい）形成（けいせい）される共有（きょうゆう）結合（けつごう）であり、1分子（ぶんし）のH2Oを放出（ほうしゅつ）する。

• 立体（りったい）構造（こうぞう）Cấu trúc không gian

  Hình dạng 3D đặc trưng của phân tử protein được quyết định bởi trình tự axit amin và các liên kết phụ, quyết định trực tiếp chức năng sinh học của protein.

  アミノ酸（さん）配列（はいれつ）および副次（ふくじ）的（てき）な結合（けつごう）によって決定（けってい）されるタンパク質（しつ）分子（ぶんし）の特有（とくゆう）の3D形状（けいじょう）であり、タンパク質（しつ）の生物（せいぶつ）学（がく）的（てき）機能（きのう）を直接（ちょくせつ）決定（けってい）する。

• 基質（きしつ）特異（とくい）性（せい）Tính đặc hiệu cơ chất

  Đặc tính của enzyme chỉ liên kết và xúc tác cho một loại hoặc một nhóm cơ chất nhất định do tính tương thích không gian tại trung tâm hoạt động.

  活性（かっせい）部位（ぶい）における空間（くうかん）的（てき）適合（てきごう）性（せい）により、酵素（こうそ）が特定（とくてい）の基質（きしつ）または特定（とくてい）の基質（きしつ）群（ぐん）のみと結合（けつごう）して触媒（しょくばい）作用（さよう）を示（しめ）す特性（とくせい）。

• 活性（かっせい）部位（ぶい）Trung tâm hoạt động

  Vùng cấu trúc không gian đặc hiệu trên phân tử enzyme nơi cơ chất gắn vào để hình thành phức hợp enzyme-cơ chất và thực hiện phản ứng.

  基質（きしつ）が結合（けつごう）して酵素（こうそ）-基質（きしつ）複合（ふくごう）体（たい）を形成（けいせい）し反応（はんのう）を行（おこな）う、酵素（こうそ）分子（ぶんし）上（じょう）の特異（とくい）的（てき）な立体（りったい）構造（こうぞう）領域（りょういき）。

• 受動（じゅどう）輸送（ゆそう）Vận chuyển thụ động

  Hình thức vận chuyển các chất qua màng sinh học theo chiều độ dốc nồng độ (từ nơi nồng độ cao đến nơi nồng độ thấp) mà không tiêu tốn năng lượng ATP.

  ATPエネルギーを消費（しょうひ）することなく、濃度（のうど）勾配（こうばい）の方向（ほうこう）（高（こう）濃度（のうど）から低（てい）濃度（のうど）へ）に従（したが）って生体（せいたい）膜（まく）を介（かい）して物質（ぶっしつ）を輸送（ゆそう）する形式（けいしき）。

• 能動（のうどう）輸送（ゆそう）Vận chuyển chủ động

  Hình thức vận chuyển các chất qua màng sinh học ngược chiều độ dốc nồng độ nhờ protein bơm màng và tiêu tốn năng lượng ATP.

  膜（まく）ポンプタンパク質（しつ）を介（かい）し、ATPエネルギーを消費（しょうひ）して濃度（のうど）勾配（こうばい）に逆（さか）らって生体（せいたい）膜（まく）を越（こ）えて物質（ぶっしつ）を輸送（ゆそう）する形式（けいしき）。

Cách làmしくみ

1. 01
   タンパク質（しつ）の一（いち）次（じ）構造（こうぞう）から立体（りったい）構造（こうぞう）への形成（けいせい）

   Từ Cấu trúc bậc một đến Cấu trúc không gian của Protein

   Các axit amin liên kết với nhau bằng liên kết peptide (-CO-NH-) tạo thành chuỗi polypeptide (cấu trúc bậc một). Chuỗi này tạo cấu trúc xoắn α-ヘリックス hoặc nếp gấp β-シート (cấu trúc bậc hai), sau đó cuộn gập phức tạp thành cấu trúc bậc ba. Một số protein tập hợp nhiều chuỗi hình thành cấu trúc bậc bốn.

   アミノ酸（さん）同士（どうし）がペプチド結合（けつごう）（-CO-NH-）でつながりポリペプチド鎖（さ）（一（いち）次（じ）構造（こうぞう））を形成（けいせい）する。この鎖（くさり）がαヘリックスやβシート（二（に）次（じ）構造（こうぞう））をとり、さらに複雑（ふくざつ）に折（お）りたたまれて三（さん）次（じ）構造（こうぞう）となる。一部（いちぶ）のタンパク質（しつ）は複数（ふくすう）の鎖（くさり）が集合（しゅうごう）して四（よん）次（じ）構造（こうぞう）を形成（けいせい）する。

2. 02
   酵素（こうそ）の触媒（しょくばい）作用（さよう）と性質（せいしつ）

   Cơ chế xúc tác và Đặc tính của Enzyme

   Enzyme liên kết với cơ chất tại 活性部位 tạo 酵素-基質複合体, làm giảm năng lượng hoạt hóa. Enzyme có 基質特異性 cao, hoạt động mạnh nhất ở 最適温度 và 最適pH. Ở nhiệt độ quá cao, enzyme bị 変性 và mất hoàn toàn hoạt tính.

   酵素（こうそ）は活性（かっせい）部位（ぶい）で基質（きしつ）と結合（けつごう）して酵素（こうそ）-基質（きしつ）複合（ふくごう）体（たい）を形成（けいせい）し、活性（かっせい）化（か）エネルギーを低下（ていか）させる。酵素（こうそ）は高（たか）い基質（きしつ）特異（とくい）性（せい）を持（も）ち、最適（さいてき）温度（おんど）および最適（さいてき）pHで最（もっと）も活性（かっせい）が高（たか）くなる。過度（かど）の高温（こうおん）では酵素（こうそ）は変性（へんせい）し活性（かっせい）を完全（かんぜん）に失（うしな）う。

3. 03
   膜（まく）輸送（ゆそう）タンパク質（しつ）と物質（ぶっしつ）の輸送（ゆそう）

   Protein vận chuyển trên màng sinh học

   Màng sinh học (生体膜) cấu tạo từ 脂質二重層 có 選択的透過性. Các chất tan đi qua màng theo 濃度勾配 bằng 受動輸送 (qua チャネル, イオンチャネル, アクアポリン) không tốn ATP, hoặc đi ngược 濃度勾配 bằng 能動輸送 (qua ポンプ) có tiêu tốn ATP.

   生体（せいたい）膜（まく）は選択（せんたく）的（てき）透過（とうか）性（せい）を持（も）つ脂質（ししつ）二（に）重（じゅう）層（そう）から構成（こうせい）される。溶質（ようしつ）はATPを消費（しょうひ）しない受動（じゅどう）輸送（ゆそう）（チャネル、イオンチャネル、アクアポリン経由（けいゆ））によって濃度（のうど）勾配（こうばい）に従（したが）い膜（まく）を通過（つうか）するか、ATPを消費（しょうひ）する能動（のうどう）輸送（ゆそう）（ポンプ経由（けいゆ））によって濃度（のうど）勾配（こうばい）に逆（さか）らって通過（つうか）する。

4. 04
   受容（じゅよう）体（たい）・モータータンパク質（しつ）・細胞（さいぼう）接着（せっちゃく）

   Thụ thể, Protein động cơ và Liên kết tế bào

   Các 受容体 trên màng tế bào nhận tín hiệu từ bên ngoài. モータータンパク質 di chuyển dọc theo アクチンフィラメント để vận chuyển bào quan. Các protein 細胞接着 giúp các tế bào gắn kết thành tổ chức mô.

   細胞（さいぼう）膜上（まくじょう）の受容（じゅよう）体（たい）は外部（がいぶ）シグナルを受容（じゅよう）する。モータータンパク質（しつ）はアクチンフィラメントや微小（びしょう）管（かん）に沿（そ）って移動（いどう）し細胞（さいぼう）小器（しょうき）官（かん）を運搬（うんぱん）する。細胞（さいぼう）接着（せっちゃく）タンパク質（しつ）は細胞（さいぼう）同士（どうし）を結合（けつごう）させて組織（そしき）を形成（けいせい）する。

Công thức公式

Ví dụ例題