Cấu trúc và chức năng của hệ thần kinh trung ương中枢（ちゅうすう）神経（しんけい）系（けい）の構造（こうぞう）と働（はたら）き

Kiến thức要点

• 中枢（ちゅうすう）神経（しんけい）系（けい）hệ thần kinh trung ương

  Bộ phận thần kinh gồm não (脳) và tủy sống (脊髄), đóng vai trò nhận, phân tích, xử lý và phát lệnh điều khiển toàn bộ cơ thể.

  脳（のう）と脊髄（せきずい）からなり、全（ぜん）身体（しんたい）の情報（じょうほう）受信（じゅしん）、分析（ぶんせき）、処理（しょり）および制御（せいぎょ）命令（めいれい）の発出（はっしゅつ）を担（にな）う神経（しんけい）部門（ぶもん）。

• 大脳（だいのう）đại não

  Phần não phát triển nhất ở con người, gồm vỏ đại não (大脳皮質) chứa chất xám (灰白質) điều khiển hoạt động nhận thức, cảm giác và vận động có ý thức.

  ヒトで最（もっと）も発達（はったつ）した脳（のう）部位（ぶい）。灰白（かいはく）質（しつ）を含（ふく）む大脳（だいのう）皮質（ひしつ）からなり、認識（にんしき）、感覚（かんかく）、意識（いしき）的（てき）な運動（うんどう）活動（かつどう）を制御（せいぎょ）する。

• 間脳（かんのう）gian não

  Bộ phận gồm đồi thị và vùng dưới đồi (視床下部), giữ vai trò trung tâm điều hòa môi trường trong cơ thể và hệ thần kinh thực vật (自律神経系).

  視床（ししょう）および視床（ししょう）下部（かぶ）からなり、体内（たいない）環境（かんきょう）および自律（じりつ）神経（しんけい）系（けい）の調節（ちょうせつ）中枢（ちゅうすう）として働（はたら）く部位（ぶい）。

• 中脳（ちゅうのう）não giữa

  Trung khu điều khiển các cử động phản xạ của nhãn cầu, phản xạ đồng tử và điều hòa tư thế cơ thể.

  眼球（がんきゅう）の反射（はんしゃ）運動（うんどう）、瞳孔（どうこう）反射（はんしゃ）、および体勢（たいせい）調節（ちょうせつ）を制御（せいぎょ）する中枢（ちゅうすう）。

• 小脳（しょうのう）tiểu não

  Bộ phận chịu trách nhiệm duy trì sự thăng bằng của cơ thể và phối hợp các cử động vận động phức tạp, nhịp nhàng.

  身体（しんたい）の平衡（へいこう）維持（いじ）および複雑（ふくざつ）で調和（ちょうわ）のとれた運動（うんどう）の調整（ちょうせい）を担（にな）う部位（ぶい）。

• 延髄（えんずい）hành não

  Phần não nối liền với tủy sống, chứa các trung khu duy trì sự sống cốt lõi như hô hấp, tuần hoàn và nhịp tim.

  脊髄（せきずい）に連（つら）なり、呼吸（こきゅう）、循環（じゅんかん）、心拍（しんぱく）などの生命（せいめい）維持（いじ）の中核（ちゅうかく）をなす中枢（ちゅうすう）を含（ふく）む部位（ぶい）。

• 脊髄（せきずい）tủy sống

  Bộ phận thần kinh nằm trong cột sống, có chất xám (灰白質) ở trong và chất trắng (白質) ở ngoài; tín hiệu cảm giác đi vào qua rễ sau (背根), tín hiệu vận động đi ra qua rễ trước (腹根).

  脊柱（せきちゅう）内（ない）にある神経（しんけい）部位（ぶい）。内部（ないぶ）に灰白（かいはく）質（しつ）、外部（がいぶ）に白質（はくしつ）を持（も）ち、感覚（かんかく）信号（しんごう）は背根（はいこん）から入（い）り、運動（うんどう）信号（しんごう）は腹根（ふっこん）から出（で）る。

• 反射（はんしゃ）弓（ゆみ）cung phản xạ

  Con đường truyền tín hiệu thần kinh từ cơ quan thụ cảm, qua thần kinh hướng tâm đến trung khu phản xạ (反射中枢) và trả tín hiệu theo thần kinh ly tâm đến cơ quan đáp ứng.

  受容（じゅよう）器（き）から求心（きゅうしん）性（せい）神経（しんけい）を経（へ）て反射（はんしゃ）中枢（ちゅうすう）に至（いた）り、遠心（えんしん）性（せい）神経（しんけい）を通（つう）じて効果（こうか）器（き）へと至（いた）る神経（しんけい）信号（しんごう）の伝達（でんたつ）経路（けいろ）。

Cách làmしくみ

1. 01
   脳（のう）の構造（こうぞう）と各（かく）部位（ぶい）の働（はたら）き

   Phân vùng cấu trúc và chức năng các bộ phận não bộ

   Brain gồm các phần chính: Đại não (xử lý nhận thức, vận động có ý thức), Gian não (chứa vùng dưới đồi 視床下部 điều hòa nội môi), Brainstem/Trung não (phản xạ cử động mắt, đồng tử), Tiểu não (duy trì thăng bằng và phối hợp vận động), và Hành não (trung khu hô hấp, tuần hoàn).

   脳（のう）の主要（しゅよう）部位（ぶい）：大脳（だいのう）（認識（にんしき）・意識（いしき）的（てき）運動（うんどう）の処理（しょり））、間脳（かんのう）（内（ない）環境（かんきょう）を調節（ちょうせつ）する視床（ししょう）下部（かぶ）を含（ふく）む）、中脳（ちゅうのう）（眼球（がんきゅう）運動（うんどう）・瞳孔（どうこう）反射（はんしゃ））、小脳（しょうのう）（平衡（へいこう）維持（いじ）と運動（うんどう）調整（ちょうせい））、延髄（えんずい）（呼吸（こきゅう）・循環（じゅんかん）中枢（ちゅうすう））。

2. 02
   脊髄（せきずい）の構造（こうぞう）と神経（しんけい）の出入（でい）り

   Cấu trúc tủy sống và quy tắc truyền tin qua rễ thần kinh

   Tủy sống có chất xám (灰白質) hình chữ H bên trong và chất trắng (白質) bao bọc bên ngoài. Các sợi thần kinh cảm giác (hướng tâm) đi vào tủy sống qua rễ sau (背根), còn sợi thần kinh vận động (ly tâm) đi ra qua rễ trước (腹根).

   脊髄（せきずい）の内側（うちがわ）にはH型（かた）の灰白（かいはく）質（しつ）があり、外側（そとがわ）を白質（はくしつ）が包（つつ）んでいる。感覚（かんかく）神経（しんけい）（求心（きゅうしん）性（せい））は背根（はいこん）を通（とお）って脊髄（せきずい）に入（はい）り、運動（うんどう）神経（しんけい）（遠心（えんしん）性（せい））は腹根（ふっこん）を通（とお）って出（で）る。

3. 03
   反射（はんしゃ）の仕組（しく）みと反射（はんしゃ）弓（ゆみ）

   Cơ chế phản xạ và con đường truyền tín hiệu qua cung phản xạ

   Phản xạ là phản ứng tự động, không theo ý muốn trước kích thích. Cung phản xạ gồm: Cơ quan thụ cảm → Thần kinh hướng tâm → Trung khu phản xạ (tủy sống hoặc thân brain) → Thần kinh ly tâm → Cơ quan đáp ứng (cơ, tuyến). Phản xạ gân bánh chè là phản xạ đơn xinap, trong khi phản xạ cơ gấp là phản xạ đa xinap.

   反射（はんしゃ）は刺激（しげき）に対（たい）する無（む）意識（いしき）の自動（じどう）的（てき）反応（はんのう）である。反射（はんしゃ）弓（ゆみ）：受容（じゅよう）器（き）→求心（きゅうしん）性（せい）神経（しんけい）→反射（はんしゃ）中枢（ちゅうすう）（脊髄（せきずい）や脳幹（のうかん））→遠心（えんしん）性（せい）神経（しんけい）→効果（こうか）器（き）（筋肉（きんにく）・腺（せん））。しつがい腱（けん）反射（はんしゃ）は単（たん）シナプス反射（はんしゃ）であり、屈筋（くっきん）反射（はんしゃ）は多（た）シナプス反射（はんしゃ）である。

Ví dụ例題