Cơ chế hoạt động của cơ quan đáp ứng (Cơ vân và co cơ)効果（こうか）器（き）の仕組（しく）み

Kiến thức要点

• 骨格（こっかく）筋（すじ）cơ vân

  Loại cơ bám vào xương, vận động theo ý muốn, cấu tạo từ nhiều tế bào cơ đa nhân gọi là sợi cơ (筋繊維).

  骨（ほね）に付着（ふちゃく）し意識（いしき）的（てき）に運動（うんどう）する筋肉（きんにく）。筋（すじ）繊維（せんい）と呼（よ）ばれる多数（たすう）の多核（たかく）筋（すじ）細胞（さいぼう）から構成（こうせい）される。

• サルコメアđơn vị co cơ

  Đoạn tơ cơ nằm giữa hai màng Z (Z膜) liên tiếp, là đơn vị cấu trúc và chức năng cơ bản của quá trình co cơ.

  隣り合（となりあ）う2つのZ膜（まく）の間（あいだ）に位置（いち）する筋原（きんげん）繊維（せんい）の区画（くかく）であり、筋収縮（きんしゅうしゅく）の基本（きほん）的（てき）・構造（こうぞう）的（てき）単位（たんい）。

• アクチンフィラメントsợi actin

  Sợi mảnh đính vào màng Z, chứa protein actin, troponin (トロポニン) và tropomyosin (トロポミオシン).

  Z膜（まく）に固定（こてい）された細（ほそ）いフィラメント。アクチン、トロポニン、トロポミオシンタンパク質（しつ）を含（ふく）む。

• ミオシンフィラメントsợi myosin

  Sợi dày nằm ở trung tâm đơn vị co cơ, gồm các phân tử protein động cơ myosin có đầu liên kết và di chuyển trên sợi actin.

  サルコメアの中央（ちゅうおう）に位置（いち）する太（ふと）いフィラメント。アクチンフィラメント上（じょう）を結合（けつごう）・移動（いどう）するミオシンモータータンパク質（しつ）頭部（とうぶ）からなる。

• 明帯（めいたい）dải sáng

  Vùng chỉ chứa sợi actin (không chứa myosin), có đường màng Z ở chính giữa; chiều dài dải này thu ngắn lại khi co cơ.

  アクチンフィラメントのみを含（ふく）む（ミオシンを含（ふく）まない）領域（りょういき）で、中央（ちゅうおう）にZ膜（まく）が存在（そんざい）する。筋収縮（きんしゅうしゅく）時（とき）にこの領域（りょういき）の長（なが）さが短縮（たんしゅく）する。

• 暗帯（あんたい）dải tối

  Vùng chứa toàn bộ chiều dài của sợi myosin; chiều dài của dải này KHÔNG thay đổi khi co cơ.

  ミオシンフィラメントの全長（ぜんちょう）を含（ふく）む領域（りょういき）。筋収縮（きんしゅうしゅく）時（とき）にこの領域（りょういき）の長（なが）さは変化（へんか）しない。

• 筋小胞体（きんしょうほうたい）lưới cơ tương

  Hệ thống màng bao quanh tơ cơ, lưu trữ ion Ca2+ và giải phóng Ca2+ vào bào tương khi nhận điện thế hoạt động.

  筋原（きんげん）繊維（せんい）を取り囲（とりかこ）む膜（まく）系（けい）。Ca2+イオンを貯蔵（ちょぞう）し、活動（かつどう）電位（でんい）を受（う）けると細胞（さいぼう）質（しつ）へCa2+を放出（ほうしゅつ）する。

• クレアチンリン酸（りんさん）creatine phosphate

  Hợp chất chứa liên kết cao năng trong tế bào cơ, giúp tái tạo ATP nhanh chóng từ ADP khi cơ hoạt động mạnh.

  筋（すじ）細胞（さいぼう）内（ない）の高（こう）エネルギーリン酸（りんさん）結合（けつごう）化合（かごう）物（ぶつ）。激（はげ）しい筋（すじ）運動（うんどう）時（じ）にADPからATPを速（すみ）やかに再（さい）生成（せいせい）するのを助（たす）ける。

Cách làmしくみ

1. 01
   骨格（こっかく）筋（すじ）とサルコメアの構造（こうぞう）

   Cấu trúc hiển vi của cơ vân và đơn vị co cơ Sarcomere

   Bắp cơ được cấu tạo từ các sợi cơ (筋繊維). Mỗi sợi cơ chứa nhiều tơ cơ (筋原繊維). Tơ cơ gồm các đơn vị co cơ (サルコメア) giới hạn bởi hai màng Z (Z膜). Vùng chỉ có sợi actin là dải sáng (明帯), vùng có sợi myosin là dải tối (暗帯).

   筋肉（きんにく）は多数（たすう）の筋（すじ）繊維（せんい）からなる。各（かく）筋（きん）繊維（せんい）には多（おお）くの筋原（きんげん）繊維（せんい）が含（ふく）まれる。筋原（きんげん）繊維（せんい）はZ膜（まく）によって仕切（しき）られたサルコメア（筋節（きんせつ））からなる。アクチンフィラメントのみの領域（りょういき）が明帯（めいたい）、ミオシンフィラメントが存在（そんざい）する領域（りょういき）が暗帯（あんたい）である。

2. 02
   筋収縮（きんしゅうしゅく）の滑り説（すべりせつ）メカニズム

   Cơ chế trượt sợi cơ và sự thay đổi kích thước các dải

   Khi cơ co, đầu myosin gắn vào actin và gập lại, kéo sợi actin trượt về phía trung tâm sarcomere. Kết quả: Khoảng cách giữa 2 màng Z ngắn lại, dải sáng (明帯) ngắn lại, nhưng chiều dài dải tối (暗帯 - chiều dài sợi myosin) không đổi.

   筋収縮（きんしゅうしゅく）時（じ）、ミオシン頭部（とうぶ）がアクチンに結合（けつごう）して折れ曲（おれま）がり、アクチンフィラメントをサルコメアの中央（ちゅうおう）へと手前（てまえ）に引き寄（ひきよ）せる。結果（けっか）：2つのZ膜（まく）間（かん）の距離（きょり）が短（みじか）くなり、明帯（めいたい）が短縮（たんしゅく）するが、暗帯（あんたい）の長（なが）さ（ミオシンフィラメントの長（なが）さ）は変（か）わらない。

3. 03
   カルシウムイオンとATPの役割（やくわり）

   Vai trò của ion Ca2+ và năng lượng ATP trong sự co cơ

   Xung thần kinh làm giải phóng Ca2+ từ lưới cơ tương (筋小胞体). Ca2+ gắn vào troponin (トロポニン), làm thay đổi cấu hình của tropomyosin (トロポミオシン), lộ vị trí gắn trên actin. Đầu myosin gắn ATP, thủy phân ATP để thực hiện cú quạt kéo sợi actin và tách ra khi gắn ATP mới.

   神経（しんけい）興奮（こうふん）により筋小胞体（きんしょうほうたい）からCa2+が放出（ほうしゅつ）される。Ca2+がトロポニンに結合（けつごう）するとトロポミオシンの立体（りったい）構造（こうぞう）が変化（へんか）し、アクチン上（じょう）の結合（けつごう）部位（ぶい）が露出（ろしゅつ）する。ミオシン頭部（とうぶ）がATPを結合（けつごう）・加水（かすい）分解（ぶんかい）してアクチンを引き寄（ひきよ）せる首振（くびふ）り運動（うんどう）を行（おこな）い、新（あら）たなATPが結合（けつごう）すると離脱（りだつ）する。

Ví dụ例題