Quá trình phát triển phôi ở thực vật hạt kín胚（はい）発生（はっせい）

Kiến thức要点

• 胚（はい）Phôi

  Cơ thể cây con non ở trạng thái ngủ nghỉ bên trong hạt, được phát triển từ hợp tử 2n sau quá trình thụ tinh.

  受精（じゅせい）卵（らん）（2n）の分裂（ぶんれつ）・分化（ぶんか）によって形成（けいせい）され、種子（しゅし）の中（なか）で休眠（きゅうみん）状態（じょうたい）にある植物（しょくぶつ）の幼体（ようたい）。

• 胚柄（はいへい）Cuống phôi

  Chuỗi tế bào hình thành từ tế bào đáy sau lần phân bào đầu tiên của hợp tử, có tác dụng đẩy cầu phôi vào sâu trong nội nhũ và truyền chất dinh dưỡng.

  受精（じゅせい）卵（らん）の最初（さいしょ）の分裂（ぶんれつ）で基底（きてい）細胞（さいぼう）から生（しょう）じる細胞（さいぼう）列（れつ）。胚球（はいきゅう）を胚乳（はいにゅう）の奥（おく）へ押し込（おしこ）み、養分（ようぶん）を供給（きょうきゅう）する働（はたら）きを持（も）ちます。

• 胚球（はいきゅう）Cầu phôi

  Khối tế bào hình cầu được tạo ra từ tế bào đỉnh của hợp tử, sau đó phân hóa thành các cơ quan của phôi.

  受精（じゅせい）卵（らん）の頂端（ちょうたん）細胞（さいぼう）の分裂（ぶんれつ）によって形成（けいせい）される球状（きゅうじょう）の細胞（さいぼう）塊（かい）。のちに各（かく）器官（きかん）へと分化（ぶんか）します。

• 子葉（しよう）Lá mầm

  Lá đầu tiên của phôi, có chức năng dự trữ hoặc hấp thụ chất dinh dưỡng từ nội nhũ để nuôi phôi khi nảy mầm.

  胚（はい）の最初（さいしょ）の葉（は）。発芽（はつが）時（じ）に胚乳（はいにゅう）から養分（ようぶん）を吸収（きゅうしゅう）したり、自（みずか）ら養分（ようぶん）を貯蔵（ちょぞう）したりする役割（やくわり）を持（も）ちます。

• 幼芽（ようが）Mầm chồi

  Phần đỉnh của phôi nằm trên thân mầm, sau này sẽ phát triển thành chồi và lá thật của cây.

  胚軸（はいじく）の上端（じょうたん）に位置（いち）する芽（め）の部分（ぶぶん）。発芽（はつが）後（ご）に伸（の）びて茎（くき）や本葉（ほんば）となります。

• 幼根（ようこん）Rễ mầm

  Phần dưới cùng của phôi, sau này sẽ phát triển thành rễ chính của cây khi hạt nảy mầm.

  胚（はい）の最（さい）下部（かぶ）に位置（いち）する部分（ぶぶん）。発芽（はつが）後（ご）に伸（の）びて主根（しゅこん）となります。

• 胚軸（はいじく）Thân mầm

  Phần trục kết nối giữa rễ mầm và mầm chồi hoặc điểm gắn lá mầm.

  幼根（ようこん）と幼芽（ようが）、あるいは子葉（しよう）の付着（ふちゃく）部（ぶ）とをつなぐ軸（じく）状（じょう）の部分（ぶぶん）。

Cách làmしくみ

1. 01
   受精（じゅせい）卵（らん）の不等（ふとう）分割（ぶんかつ）

   Phân chia bất đối xứng của hợp tử

   Sau khi tinh bào (n) kết hợp với tế bào trứng (n) tạo thành hợp tử (2n), hợp tử phân chia ngang không đều tạo thành tế bào đỉnh (kích thước nhỏ) và tế bào đáy (kích thước lớn).

   受精（じゅせい）卵（らん）（2n）はまず横（よこ）方向（ほうこう）に不等（ふとう）分割（ぶんかつ）し、小（ちい）さな頂端（ちょうたん）細胞（さいぼう）と大（おお）きな基底（きてい）細胞（さいぼう）を形成（けいせい）します。

2. 02
   胚柄（はいへい）と胚球（はいきゅう）の形成（けいせい）

   Hình thành cuống phôi và cầu phôi

   Tế bào đáy tiếp tục phân chia tạo thành cuống phôi (胚柄) giúp nâng đỡ và vận chuyển dinh dưỡng. Tế bào đỉnh phân chia nhiều hướng tạo thành cầu phôi (胚球).

   基底（きてい）細胞（さいぼう）は分裂（ぶんれつ）して一（いち）列（れつ）に並（なら）んだ胚柄（はいへい）を形成（けいせい）し、胚球（はいきゅう）を胚乳（はいにゅう）組織（そしき）の奥（おく）へ押し込（おしこ）むとともに養分（ようぶん）を輸送（ゆそう）します。頂端（ちょうたん）細胞（さいぼう）は多（た）方向（ほうこう）に分裂（ぶんれつ）して球状（きゅうじょう）の胚球（はいきゅう）となります。

3. 03
   器官（きかん）の分化（ぶんか）と胚（はい）の完成（かんせい）

   Phân hóa cơ quan và hoàn thiện phôi

   Cầu phôi tiếp tục phân chia và phân hóa hình thái, tạo ra lá mầm (子葉), mầm chồi (幼芽), thân mầm (胚軸) và rễ mầm (幼根), hoàn thành cấu trúc phôi (2n).

   胚球（はいきゅう）はさらに分裂（ぶんれつ）・形態（けいたい）形成（けいせい）を進（すす）め、子葉（しよう）・幼芽（ようが）・胚軸（はいじく）・幼根（ようこん）の各（かく）器官（きかん）を分化（ぶんか）させ、2nの胚（はい）構造（こうぞう）を完成（かんせい）させます。

Công thức公式

Ví dụ例題