Sự ngủ nghỉ, sự nảy mầm của hạt và cơ chế thụ thể ánh sáng Phytochrome種子（しゅし）の発芽（はつが）と光（ひかり）環境（かんきょう）

Kiến thức要点

• 休眠（きゅうみん）Sự ngủ nghỉ

  Trạng thái hạt tạm ngưng sinh trưởng dù gặp điều kiện môi trường bên ngoài thuận lợi, giúp hạt sống qua mùa bất lợi.

  適当（てきとう）な環境（かんきょう）条件（じょうけん）が揃（そろ）っていても、一時（いちじ）的（てき）に発芽（はつが）や成長（せいちょう）を停止（ていし）している状態（じょうたい）。不利（ふり）な時期（じき）を生き延（いきの）びるのに役立（やくだ）ちます。

• 自然（しぜん）休眠（きゅうみん）Ngủ nghỉ tự nhiên

  Sự ngủ nghỉ do chính các yếu tố nội tại bên trong hạt (như vỏ hạt cứng, chất chế ngự nảy mầm) kiểm soát.

  種子（しゅし）内部（ないぶ）の要因（よういん）（硬（かた）い種皮（しゅひ）や発芽（はつが）抑制（よくせい）物質（ぶっしつ）など）によって直接（ちょくせつ）制御（せいぎょ）される休眠（きゅうみん）。

• 光（ひかり）発芽（はつが）種子（しゅし）Hạt nảy mầm nhờ ánh sáng

  Loại hạt đòi hỏi phải có ánh sáng (đặc biệt là ánh sáng đỏ) kích thích thì mới có thể phá vỡ trạng thái ngủ nghỉ để nảy mầm (ví dụ: xà lách/レタス).

  発芽（はつが）に光（ひかり）刺激（しげき）（特（とく）に赤色（あかいろ）光（ひかり））を必要（ひつよう）とする種子（しゅし）（例（れい）：レタスなど）。

• 光（ひかり）受容（じゅよう）体（たい）Thụ thể ánh sáng

  Các phân tử sắc tố - protein trong tế bào thực vật có khả năng hấp thụ các bước sóng ánh sáng nhất định để tiếp nhận tín hiệu ánh sáng từ môi trường.

  特定（とくてい）の波長（はちょう）の光（ひかり）を吸収（きゅうしゅう）し、環境（かんきょう）の光（ひかり）情報（じょうほう）を細胞（さいぼう）内（ない）シグナルに変換（へんかん）する受容（じゅよう）体（たい）分子（ぶんし）（色素（しきそ）タンパク質（しつ））。

• フィトクロムPhytochrome

  Một loại thụ thể ánh sáng (光受容体) chính điều hòa sự nảy mầm của hạt, hấp thụ ánh sáng đỏ và ánh sáng đỏ xa.

  赤色（せきしょく）光（こう）と遠赤（えんせき）色光（しきこう）を吸収（きゅうしゅう）して可逆（かぎゃく）的（てき）に構造（こうぞう）変化（へんか）し、発芽（はつが）などを調節（ちょうせつ）する主要（しゅよう）な光（ひかり）受容（じゅよう）体（たい）。

• Pr型（かた）Dạng Pr

  Dạng bất hoạt của phytochrome, hấp thụ ánh sáng đỏ (赤色光) để chuyển thành dạng Pfr có hoạt tính.

  赤色（せきしょく）光（こう）（約（やく）660 nm）を吸収（きゅうしゅう）して活性（かっせい）型（がた）のPfr型（かた）へと変化（へんか）する、フィトクロムの不（ふ）活性（かっせい）型（がた）構造（こうぞう）。

• Pfr型（かた）Dạng Pfr

  Dạng hoạt tính của phytochrome, được tạo ra sau khi Pr hấp thụ ánh sáng đỏ; khi hấp thụ ánh sáng đỏ xa (遠赤色光), nó chuyển ngược lại thành Pr.

  Pr型（かた）が赤色（あかいろ）光（ひかり）を吸収（きゅうしゅう）して生（しょう）じる活性（かっせい）型（がた）構造（こうぞう）。遠赤（えんせき）色光（しきこう）（約（やく）730 nm）を吸収（きゅうしゅう）すると不（ふ）活性（かっせい）なPr型（かた）へ戻（もど）ります。

• 赤色（せきしょく）光（こう）Ánh sáng đỏ

  Ánh sáng có bước sóng khoảng 660 nm, chuyển đổi phytochrome từ dạng Pr thành dạng Pfr để kích thích hạt nảy mầm.

  波長（はちょう）約（やく）660 nmの光（ひかり）。フィトクロムをPr型（かた）からPfr型（かた）へ転換（てんかん）させ、種子（しゅし）の発芽（はつが）を促進（そくしん）します。

• 遠赤（えんせき）色光（しきこう）Ánh sáng đỏ xa

  Ánh sáng có bước sóng khoảng 730 nm, chuyển đổi phytochrome từ dạng Pfr thành dạng Pr làm ức chế sự nảy mầm.

  波長（はちょう）約（やく）730 nmの光（ひかり）。フィトクロムをPfr型（かた）からPr型（かた）へ転換（てんかん）させ、発芽（はつが）を抑制（よくせい）します。

• 糊粉（こふん）層（そう）Lớp aleurone

  Lớp tế bào nằm ở phần ngoài cùng của nội nhũ (胚乳), phản ứng với tín hiệu hormone để tổng hợp và tiết ra enzym amylase.

  胚乳（はいにゅう）の最（さい）外層（がいそう）を構成（こうせい）する細胞（さいぼう）層（そう）。ホルモンシグナルを受（う）けてアミラーゼを合成（ごうせい）・分泌（ぶんぴつ）します。

• アミラーゼEnzym amylase

  Enzym thủy phân tinh bột trữ trong nội nhũ thành đường glucose/maltose cung cấp năng lượng cho phôi phát triển.

  胚乳（はいにゅう）に貯蔵（ちょぞう）されたデンプンを分解（ぶんかい）して糖（とう）を生（しょう）じさせ、胚（はい）の成長（せいちょう）エネルギーを供給（きょうきゅう）する酵素（こうそ）。

• 拮抗（きっこう）Tác động đối kháng

  Sự tương tác trái ngược giữa các hormone thực vật (như Gibberellin kích thích nảy mầm đối kháng với Axit Abscisic duy trì ngủ nghỉ).

  ジベレリン（発芽（はつが）促進（そくしん））とアブシシン酸（さん）（休眠（きゅうみん）維持（いじ））のように、異（こと）なる植物（しょくぶつ）ホルモンが相（あい）反（はん）する作用（さよう）を及（およ）ぼし合（あ）うこと。

• フォトトロピンPhototropin

  Thụ thể ánh sáng hấp thụ ánh sáng xanh lam, tham gia vào phản ứng hướng quang và sự mở khí khổng.

  青（あお）色光（しきこう）を吸収（きゅうしゅう）し、光（こう）屈性（くっせい）や気孔（きこう）の開口（かいこう）反応（はんのう）に関与（かんよ）する光（ひかり）受容（じゅよう）体（たい）。

• クリプトクロムCryptochrome

  Thụ thể ánh sáng hấp thụ ánh sáng xanh lam và tử ngoại A, tham gia điều hòa nhịp sinh học và kéo dài thân.

  青（あお）色光（しきこう）および紫外（しがい）線（せん）Aを吸収（きゅうしゅう）し、体軸（たいじく）の伸長（しんちょう）制御（せいぎょ）や概日（がいじつ）リズムの調節（ちょうせつ）に関与（かんよ）する光（ひかり）受容（じゅよう）体（たい）。

Cách làmしくみ

1. 01
   休眠（きゅうみん）の意義（いぎ）と制御（せいぎょ）

   Ý nghĩa và sự điều hòa trạng thái ngủ nghỉ

   Sự ngủ nghỉ (休眠) giúp hạt không nảy mầm ngay trong mùa đông hay điều kiện bất lợi. Trạng thái này được điều hòa bởi sự đối kháng (拮抗) giữa các chất kích thích và chế ngự nảy mầm.

   休眠（きゅうみん）は冬季（とうき）などの不利（ふり）な条件（じょうけん）下（か）での不（ふ）適当（てきとう）な発芽（はつが）を防（ふせ）ぎます。休眠（きゅうみん）の維持（いじ）と打破（だは）は、発芽（はつが）促進（そくしん）物質（ぶっしつ）と抑制（よくせい）物質（ぶっしつ）の拮抗（きっこう）作用（さよう）によって調整（ちょうせい）されます。

2. 02
   フィトクロムによる光（ひかり）受容（じゅよう）と構造（こうぞう）変化（へんか）

   Sự tiếp nhận ánh sáng và biến đổi cấu trúc của Phytochrome

   Phytochrome (フィトクロム) tồn tại ở 2 dạng: dạng Pr (Pr型) và dạng Pfr (Pfr型). Khi chiếu ánh sáng đỏ (赤色光 ~660nm), Pr chuyển thành Pfr. Ngược lại, chiếu ánh sáng đỏ xa (遠赤色光 ~730nm), Pfr chuyển ngược thành Pr.

   フィトクロムはPr型（かた）とPfr型（かた）の間（あいだ）で可逆（かぎゃく）的（てき）に構造（こうぞう）変化（へんか）します。赤色（せきしょく）光（こう）（約（やく）660nm）を吸収（きゅうしゅう）するとPr型（かた）から活性（かっせい）型（がた）のPfr型（かた）へ転換（てんかん）し、遠赤（えんせき）色光（しきこう）（約（やく）730nm）を吸収（きゅうしゅう）するとPr型（かた）に戻（もど）ります。

3. 03
   Pfr型（かた）による発芽（はつが）誘導（ゆうどう）とアミラーゼの合成（ごうせい）

   Sự kích thích nảy mầm và tổng hợp amylase bởi dạng Pfr

   Dạng Pfr (Pfr型) là dạng hoạt tính. Khi Pfr tích lũy đủ, nó kích hoạt tín hiệu nội bào, dẫn đến việc lớp aleurone (糊粉層) tiết ra enzym amylase (アミラーゼ) để phân giải tinh bột trong nội nhũ (胚乳) thành đường cung cấp cho phôi, làm hạt nảy mầm.

   活性（かっせい）型（がた）のPfr型（かた）が蓄積（ちくせき）するとシグナルが伝達（でんたつ）され、ジベレリンの作用（さよう）とも連動（れんどう）して糊粉（こふん）層（そう）からアミラーゼが分泌（ぶんぴつ）されます。アミラーゼが胚乳（はいにゅう）のデンプンを分解（ぶんかい）して胚（はい）へ糖（とう）を供給（きょうきゅう）し、発芽（はつが）が誘導（ゆうどう）されます。

Ví dụ例題