Bài 2 · Mất đi tính chủ thể trong xã hội thông tin — Đọc hiểu N1

解かい Hướng dẫn cách làm

Đối chiếu/So sánh

Bài này yêu cầu nhận diện sự đối lập giữa hai giai đoạn thời gian hoặc hai khái niệm để hiểu ý chính của đoạn văn.

Trình tự làm bài

Đọc lướt để xác định các từ khóa chỉ thời gian hoặc sự đối lập (ví dụ: かつて、今いま、しかし、一方いっぽう).
Gạch chân những điểm khác biệt giữa các yếu tố được đối chiếu.
Tổng hợp các điểm khác biệt để rút ra kết luận về ý chính mà tác giả muốn truyền tải thông qua sự đối chiếu đó.

Lưu ý

Chú ý đến các từ nối, phó từ thể hiện sự đối lập.
Đừng nhầm lẫn giữa các yếu tố được so sánh.

かつて私わたしたちを規制きせいしたのは、国家こっか思想しそうとかイエの家長かちょう制度せいどというような、はっきりと目めに見みえる権力けんりょくとか規制きせいやモラルであったが、今いま私わたしたちを支配しはいしているのは、そのようなはっきりと目めに見みえるものではない。個人こじん主義しゅぎという美名びめいの裏うらで、情報じょうほうという「見みえざる手て」が大おおきな手てを広ひろげているのである。情報じょうほうが電波でんぱに乗のり、活字かつじに現あらわれ、それによって私わたしたちは動うごかされている。そして、自分じぶんがどこまで動うごかされているのかすら、自分じぶんで確たしかめられないほどである。だとすると、現代げんだいはどの主体しゅたい性せい、価値かち観かんを築き上きずきあげるの難むずかしい時代じだいなのである。

— 町沢まちざわ静夫しずお「成熟せいじゅくできない若者わかものたち」講談こうだん社しゃ

Trước đây, những thứ kiểm soát chúng ta là quyền lực, quy định hay đạo đức rõ ràng, dễ thấy như tư tưởng quốc gia hay chế độ gia trưởng. Tuy nhiên, thứ đang chi phối chúng ta hiện nay không phải là những thứ rõ ràng, dễ thấy như vậy.

Đằng sau cái tên mỹ miều "chủ nghĩa cá nhân", "bàn tay vô hình" mang tên thông tin đang lan rộng. Thông tin lan truyền qua sóng điện, xuất hiện trên mặt chữ, và chúng ta bị điều khiển bởi nó.

Thậm chí, chúng ta còn không thể tự mình xác nhận được mình đang bị điều khiển đến mức nào. Nếu vậy, thời đại hiện nay là một thời đại khó khăn để xây dựng tính chủ thể và giá trị quan của riêng mình.

Từ	Cách đọc	Nghĩa
規制きせい	きせい	quy chế, kiểm soát, hạn chế
国家こっか思想しそう	こっかしそう	tư tưởng quốc gia
イエの家長かちょう制度せいど	いえのかちょうせいど	chế độ gia trưởng của gia đình (hệ thống "ie" truyền thống Nhật)
権力けんりょく	けんりょく	quyền lực
モラル	もらえる	đạo đức, luân lý
支配しはい	しはい	chi phối, thống trị
美名びめい	びめい	mỹ danh, cái tên đẹp
見みえざる手て	みえざるて	bàn tay vô hình
電波でんぱ	でんぱ	sóng điện
活字かつじ	かつじ	chữ in
主体しゅたい性せい	しゅたいせい	tính chủ thể, sự tự chủ
価値かち観かん	かちかん	giá trị quan, hệ giá trị
築き上きずきあげる	きずきあげる	xây dựng nên, tạo dựng

問もん

Câu hỏi đọc hiểuBấm vào đáp án để chấm — đúng xanh, sai đỏ

1.この文章ぶんしょうの内容ないようとして最もっとも適切てきせつなものはどれか。

Điều nào sau đây là phù hợp nhất với nội dung của đoạn văn này?

今いまは昔むかしに比くらべ個人こじん主義しゅぎの社会しゃかいであるから、主体しゅたい性せいや自分じぶんの価値かち観かんを持もつことは容易よういになっている。Hiện nay, vì là xã hội chủ nghĩa cá nhân hơn so với trước đây, nên việc có được tính chủ thể và giá trị quan của riêng mình đã trở nên dễ dàng hơn.

今いまは権力けんりょくやモラルに代かわって情報じょうほうに支配しはいされるようになり、かえって主体しゅたい性せいや独自どくじの価値かち観かんを持もちにくくなった。Hiện nay, thay vì bị quyền lực và đạo đức chi phối, chúng ta bị thông tin chi phối, và ngược lại, việc có được tính chủ thể và giá trị quan độc đáo đã trở nên khó khăn hơn.

我々われわれは社会しゃかいにあふれる情報じょうほうに動うごかされずに、自分じぶん自身じしんにとって本当ほんとうに価値かちあるものを主体しゅたい的てきに選えらぶべきである。Chúng ta nên chủ động lựa chọn những điều thực sự có giá trị đối với bản thân mà không bị thông tin tràn lan trong xã hội điều khiển.

我々われわれは、目めに見みえる権力けんりょくや規制きせいに支配しはいされないように、自分じぶんの主体しゅたい性せいや価値かち観かんをしっかりと築き上きずきあげるべきである。Chúng ta nên vững vàng xây dựng tính chủ thể và giá trị quan của mình để không bị quyền lực và quy định dễ thấy chi phối.

② Đáp án đúng

Đáp án đúng là 2.

Đoạn văn đối chiếu giữa "trước đây" và "hiện nay".

Trước đây, chúng ta bị kiểm soát bởi quyền lực và đạo đức rõ ràng.

Hiện nay, chúng ta bị chi phối bởi "thông tin" (bàn tay vô hình) và điều này khiến việc xây dựng tính chủ thể và giá trị quan của bản thân trở nên khó khăn.

Lựa chọn 1 sai vì đoạn văn nói rằng việc xây dựng chủ thể tính và giá trị quan là "khó khăn" trong thời đại hiện nay, không phải "dễ dàng".

Lựa chọn 3 và 4 là những lời khuyên hoặc ý kiến cá nhân, không phải là tóm tắt nội dung chính của đoạn văn. Đoạn văn chủ yếu mô tả thực trạng chứ không đưa ra lời khuyên.

Hơn nữa, lựa chọn 4 còn sai lệch khi nói về việc không bị quyền lực và quy định dễ thấy chi phối, trong khi đoạn văn nhấn mạnh rằng hiện nay chúng ta không bị những thứ đó chi phối mà là thông tin.