Tìm ý chính · Bài 5 · Đọc hiểu N1

Sự trỗi dậy của lý thuyết lãnh đạo

リーダーシップ論ろんの再燃さいねん · Tìm ý chính
解かい Hướng dẫn cách làm
Tìm ý chính của đoạn văn

Dạng bài này yêu cầu bạn tóm tắt nội dung chính của toàn bộ đoạn văn. Hãy đọc lướt qua để nắm bắt chủ đề, sau đó đọc kỹ từng đoạn để hiểu các luận điểm chính và kết luận của tác giả.

Trình tự làm bài
  1. Đọc câu hỏi để xác định yêu cầu (tìm ý chính).
  2. Đọc lướt toàn bộ đoạn văn để nắm bắt chủ đề và cấu trúc.
  3. Đọc kỹ từng đoạn, chú ý các câu chủ đề (thường ở đầu hoặc cuối đoạn) và các từ khóa quan trọng.
  4. Xác định luận điểm chính mà tác giả muốn truyền tải và kết luận của đoạn văn.
  5. So sánh các lựa chọn, loại bỏ những lựa chọn chỉ đúng một phần, sai lệch, hoặc không bao quát được toàn bộ ý chính.
Lưu ý
  • Tránh chọn những đáp án chỉ đề cập đến một chi tiết nhỏ hoặc một phần của đoạn văn.
  • Cẩn thận với những đáp án có vẻ đúng nhưng lại thêm thắt thông tin không có trong bài hoặc sai lệch so với ý tác giả.
  • Đáp án đúng thường là một câu tóm tắt bao quát được cả quá trình phát triển ý của đoạn văn.

多おおくの誤解ごかいを恐おそれずに言いうと、私わたしは、いま、人ひとびとが「支配しはい」というものを求もとめはじめているのではないかと感かんじるのです。個人こじん個人こじんが、てんでんばらばら、勝手かって気きままに行動こうどうするのではなく、ある程度ていどの協調きょうちょうや団結だんけつのもとに行動こうどうしようとはしはじめている。そんな動うごきを感かんじるのです。人ひとびとのこのような心理しんりの変化へんかが、「リーダーシップ論ろん」の台頭たいとう(注ちゅう1)と関係かんけいしているのではないでしょうか。

ここ十じゅう年ねんくらい、この国くにのほとんどの組織そしきは、――企業きぎょうでも、組合くみあいでも、地域ちいき共同きょうどう体たいでも――、固定こてい化かされた構造こうぞうを「壊こわす」、あるいは「解体かいたいする」方向ほうこうに進すすんできたと思おもいます。個人こじんの自由じゆう」とか「個人こじんの意思いし」といった言葉ことばがとにかくよしとされ、反対はんたいに、上意じょうい下達かたつ(注ちゅう2)に命令めいれいがなされることは「悪わる」であるかのように見みなされてきました。

多おおくの企業きぎょうで、「チームワーク」より「個人こじんの能力のうりょく」が重視じゅうしされ、「権限けんげん委譲いじょう」とか「個人こじんの裁量さいりょう」といった言葉ことばが、キーワードのように叫さけばれてきました。年功ねんこう序列じょれつ型がたから成果せいか型がたへのシフトが進すすみ、給与きゅうよの面めんでも、「固定こてい給きゅう」から個人こじんの出来高できだかによる「能力のうりょく給きゅう」に変かえるところが続出ぞくしゅつしました。

この傾向けいこうは先進せんしん的てきな組織そしきほど顕著けんちょ(注ちゅう3)で、がんじがらめの管理かんりをやめて、個人こじんが自由じゆうに能力のうりょくを発揮はっきできる環境かんきょう作つくりをしよう、と叫さけんできました。もちろん。実際じっさいはそれほど「個人こじん化か」や「自由じゆう化か」は進すすんでいなかったかもしれませんが、そうした取り組とりくみが社会しゃかいの新あたらしいトレンドのようにもてはやされてきました。

このような傾向けいこうのために、「リーダーシップ論ろん」も、しばらく流行はやらなかったのです。

(中略ちゅうりゃく)

ではなぜ、いまになって「リーダーシップ論ろん」が再燃さいねんしてきたのでしょうか。その理由りゆうの一ひとつは、社会しゃかい生活せいかつにおいても、プライベートにおいても、極度きょくどな情報じょうほう化かなどのせいで「個人こじん化か」があまりに進すすみすぎたために、多おおくの人ひとがどうしていいかわからなくなってきたからではないでしょうか。すなわち、自由じゆうになりすぎたためにもたらされた「孤独こどく」のせいで、つらくなってきたのです。

— 兼高かねたか 義博よしひろ『リーダーは半歩はんぽ前まえを歩あるけ ―金きん大中だいちゅうというヒント』集英しゅうえい社しゃ

Nếu không sợ nhiều hiểu lầm, tôi cảm thấy rằng hiện nay, con người đang bắt đầu tìm kiếm một thứ gọi là "sự kiểm soát". Thay vì mỗi cá nhân hành động một cách tùy tiện, tự do, họ đang bắt đầu hành động dưới một mức độ phối hợp và đoàn kết nhất định. Tôi cảm nhận được một sự chuyển động như vậy. Phải chăng sự thay đổi tâm lý này của con người có liên quan đến sự trỗi dậy của "lý thuyết lãnh đạo" (chú thích 1)?

Khoảng mười năm trở lại đây, hầu hết các tổ chức ở đất nước này – dù là doanh nghiệp, công đoàn hay cộng đồng địa phương – tôi nghĩ đều đã tiến theo hướng "phá vỡ" hoặc "giải thể" các cấu trúc cố định. Những từ ngữ như "tự do cá nhân" hay "ý chí cá nhân" được coi trọng tuyệt đối, ngược lại, việc ra lệnh theo kiểu "trên bảo dưới nghe" (chú thích 2) lại bị coi là "xấu".

Ở nhiều doanh nghiệp, "năng lực cá nhân" được coi trọng hơn "làm việc nhóm", và những từ khóa như "ủy quyền" hay "quyền tự quyết cá nhân" đã được hô hào. Sự chuyển dịch từ hệ thống thâm niên sang hệ thống dựa trên hiệu suất đã diễn ra, và về mặt lương bổng, nhiều nơi đã chuyển từ "lương cố định" sang "lương năng lực" dựa trên sản lượng cá nhân.

Xu hướng này càng rõ rệt (chú thích 3) ở các tổ chức tiên tiến, họ đã kêu gọi từ bỏ quản lý cứng nhắc để tạo ra môi trường nơi cá nhân có thể tự do phát huy năng lực. Tất nhiên, trên thực tế, "cá nhân hóa" và "tự do hóa" có thể chưa tiến triển đến mức đó, nhưng những nỗ lực như vậy đã được ca ngợi như một xu hướng mới của xã hội.

Chính vì xu hướng này mà "lý thuyết lãnh đạo" đã không thịnh hành trong một thời gian.

(Đoạn giữa lược bỏ)

Vậy tại sao "lý thuyết lãnh đạo" lại trỗi dậy trở lại vào lúc này? Một trong những lý do có lẽ là do "cá nhân hóa" đã tiến triển quá mức trong cả đời sống xã hội và đời sống riêng tư, do sự thông tin hóa cực độ, khiến nhiều người không biết phải làm gì. Nói cách khác, họ đã trở nên khổ sở vì "sự cô đơn" do quá nhiều tự do mang lại.

TừCách đọcNghĩa
支配しはいしはいkiểm soát, thống trị
てんでんばらばらてんでんばらばらtản mát, mỗi người một ngả
協調きょうちょうきょうちょうhợp tác, phối hợp
団結だんけつだんけつđoàn kết
台頭たいとうたいとうsự trỗi dậy, nổi lên
固定こてい化かこていかsự cố định hóa
壊こわすこわすphá vỡ, làm hỏng
解体かいたいするかいたいするgiải thể, tháo dỡ
上意じょうい下達かたつじょういかたつtrên bảo dưới nghe, mệnh lệnh từ trên xuống
重視じゅうしじゅうしcoi trọng, nhấn mạnh
権限けんげん委譲いじょうけんげんいじょうủy quyền
裁量さいりょうさいりょうquyền tự quyết, sự tùy ý
年功ねんこう序列じょれつ型がたねんこうじょれつがたhệ thống thâm niên
成果せいか型がたせいかがたhệ thống dựa trên hiệu suất
固定こてい給きゅうこていきゅうlương cố định
出来高できだかできだかsản lượng, sản phẩm làm ra
能力のうりょく給きゅうのうりょくきゅうlương theo năng lực
続出ぞくしゅつぞくしゅつxuất hiện liên tiếp, xảy ra dồn dập
顕著けんちょけんちょnổi bật, rõ rệt
がんじがらめがんじがらめbị trói buộc chặt chẽ, cứng nhắc
もてはやすもてはやすca ngợi, tán dương
再燃さいねんさいねんbùng phát trở lại, trỗi dậy trở lại
極度きょくどきょくどcực độ, tột cùng
孤独こどくこどくcô đơn, cô độc
問もん

Câu hỏi đọc hiểuBấm vào đáp án để chấm — đúng xanh, sai đỏ

1.この文章ぶんしょうの内容ないようとして最もっとも適切てきせつなものはどれか。
Điều nào sau đây là phù hợp nhất với nội dung của đoạn văn này?
ここ十じゅう年ねんほどは、人ひとびとは古ふるい構造こうぞうを壊こわし、個人こじんの意思いしや自由じゆうを重視じゅうししてきた。しかし、個人こじん化かが行いきすぎた結果けっか、人ひとびとはいま、逆ぎゃくに支配しはいを求もとめはじめている。Khoảng mười năm trở lại đây, con người đã phá vỡ các cấu trúc cũ và coi trọng ý chí, tự do cá nhân. Tuy nhiên, do cá nhân hóa quá mức, con người hiện nay lại bắt đầu tìm kiếm sự kiểm soát.
ここ十じゅう年ねんほどは、多おおくの組織そしきでチームワークよりも個人こじんの能力のうりょくを重視じゅうししようとしてきた。しかし、今いまでもそれほど個人こじん化かや自由じゆう化かは進すすんでいない。Khoảng mười năm trở lại đây, nhiều tổ chức đã cố gắng coi trọng năng lực cá nhân hơn làm việc nhóm. Tuy nhiên, ngay cả bây giờ, cá nhân hóa và tự do hóa vẫn chưa tiến triển đến mức đó.
ここ十じゅう年ねんほどは、組織そしきは個人こじんの能力のうりょくを重視じゅうしし、自由じゆうに能力のうりょくを発揮はっきできる環境かんきょうを作つくってきた。しかし、個人こじん化かが進すすみすぎたため、組織そしきはまた管理かんりを強つよめるようになってきた。Khoảng mười năm trở lại đây, các tổ chức đã coi trọng năng lực cá nhân và tạo ra môi trường để cá nhân có thể tự do phát huy năng lực. Tuy nhiên, do cá nhân hóa quá mức, các tổ chức lại bắt đầu tăng cường quản lý.
ここ十じゅう年ねんほどは、組織そしきにおいても個人こじんの意思いしや能力のうりょくを評価ひょうかするようになってきた。その結果けっか、人ひとびとは能力のうりょくの高たかいリーダーを求もとめるようになってきた。Khoảng mười năm trở lại đây, ngay cả trong các tổ chức, ý chí và năng lực cá nhân cũng bắt đầu được đánh giá. Kết quả là, con người bắt đầu tìm kiếm những nhà lãnh đạo có năng lực cao.
① Đáp án đúng

Đáp án 1 là phù hợp nhất vì nó tóm tắt được toàn bộ quá trình phát triển ý của đoạn văn.

Đoạn văn bắt đầu bằng việc tác giả cảm nhận con người đang tìm kiếm 'sự kiểm soát' và liên hệ với 'lý thuyết lãnh đạo'.

Sau đó, đoạn văn giải thích rằng trong khoảng mười năm qua, xu hướng là phá vỡ cấu trúc cũ, coi trọng tự do và ý chí cá nhân (đoạn 2, 3, 4).

Tuy nhiên, đến đoạn cuối (đoạn 7), tác giả giải thích rằng do 'cá nhân hóa' quá mức đã dẫn đến 'cô đơn' và khiến 'lý thuyết lãnh đạo' trỗi dậy trở lại, tức là con người lại bắt đầu tìm kiếm sự kiểm soát/lãnh đạo.

Đáp án 1 bao quát được cả hai giai đoạn này và sự chuyển biến.

-

Đáp án 2 sai ở chỗ mặc dù có đề cập đến việc cá nhân hóa chưa tiến triển nhiều trên thực tế (đoạn 4), nhưng đây không phải là ý chính bao quát toàn bài, và nó bỏ qua sự trỗi dậy của lý thuyết lãnh đạo.

-

Đáp án 3 sai ở chỗ không có thông tin nào trong bài nói rằng các tổ chức 'lại bắt đầu tăng cường quản lý' (組織そしきはまた管理かんりを強つよめるようになってきた).

Bài viết nói về việc con người tìm kiếm sự kiểm soát/lãnh đạo do cảm thấy cô đơn, chứ không phải tổ chức chủ động tăng cường quản lý.

-

Đáp án 4 sai ở chỗ mặc dù có đề cập đến việc đánh giá năng lực cá nhân, nhưng kết luận 'con người bắt đầu tìm kiếm những nhà lãnh đạo có năng lực cao' (人ひとびとは能力のうりょくの高たかいリーダーを求もとめるようになってきた) không hoàn toàn chính xác.

Bài viết nói 'lý thuyết lãnh đạo' trỗi dậy vì con người cảm thấy lạc lối và cô đơn do quá nhiều tự do, chứ không nhấn mạnh vào việc tìm kiếm 'những nhà lãnh đạo có năng lực cao' cụ thể.

⚠(đáp án Gemini tự suy luận — nên kiểm lại)