Kính ngữ 敬語

Cách dùng

Ví dụ

• 🔊先生はもうお帰りになりました。Thầy đã về rồi ạ. (帰る → お帰りになる)
• 🔊社長はこの本をお読みになりますか。Giám đốc có đọc cuốn sách này không ạ?
• 🔊どうぞご利用になってください。Xin quý khách cứ sử dụng ạ. (利用 漢語 → ご〜になる)

Lưu ý: động từ 1 âm tiết như 見る・寝る・着る KHÔNG dùng お〜になる, mà chuyển sang 〜られる hoặc động từ đặc biệt (見る → ご覧になる).

Ví dụ

• 🔊部長はいつ出発されますか。Trưởng phòng khởi hành khi nào ạ? (出発する → 出発される)
• 🔊先生はこの記事を書かれました。Thầy đã viết bài báo này. (書く → 書かれる)

Phân biệt: 〜られる vừa là bị động, vừa là tôn kính — dựa vào ngữ cảnh và chủ thể (người trên) để hiểu. Đề HSG hay đánh lừa ở chỗ này.

Ví dụ

• 🔊先生は今、研究室にいらっしゃいます。Bây giờ thầy đang ở phòng nghiên cứu. (いる→いらっしゃる)
• 🔊どうぞ、ケーキを召し上がってください。Mời thầy/cô dùng bánh ạ. (食べる→召し上がる)
• 🔊この写真をご覧になりましたか。Ngài đã xem bức ảnh này chưa ạ? (見る→ご覧になる)
• 🔊先生は何とおっしゃいましたか。Thầy đã nói gì vậy ạ? (言う→おっしゃる)

Bất quy tắc ます: いらっしゃる・おっしゃる・なさる・くださる khi chia ます thành いらっしゃいます・おっしゃいます・なさいます・くださいます (r → i).

Ví dụ

• 🔊お荷物をお持ちします。Để tôi mang hành lý giúp ạ. (持つ → お持ちする)
• 🔊後ほどお電話いたします。Lát nữa tôi sẽ gọi điện ạ. (いたす = khiêm của する)
• 🔊私が会場をご案内します。Tôi xin hướng dẫn quý khách tới hội trường. (案内 漢語 → ご〜する)

Đừng nhầm: お〜になる là nâng người KHÁC; お〜する là hạ mình. Đảo hai cái này là lỗi sai nghiêm trọng nhất ở đề HSG.

Ví dụ

• 🔊明日、三時に伺います。Ngày mai 3 giờ tôi xin đến (thăm) ạ. (訪ねる→伺う)
• 🔊お手紙を拝見しました。Tôi đã xem (đọc) thư của ngài ạ. (見る→拝見する)
• 🔊私は田中と申します。Tôi tên là Tanaka ạ. (言う→申す)
• 🔊先生にお目にかかりたいです。Tôi muốn được gặp thầy ạ. (会う→お目にかかる)

伺う gộp cả "đến thăm" và "hỏi/nghe": 「ちょっと伺いますが」= "Tôi xin hỏi một chút…". Còn 申す chỉ hạ mình; nói với người trên thường dùng 申し上げる.

Ví dụ

• 🔊受付は二階でございます。Quầy lễ tân ở tầng hai ạ. (です → でございます)
• 🔊ご質問はございますか。Quý vị có câu hỏi nào không ạ? (ある → ございます)

Phân tầng: 丁寧語 nâng người NGHE (lịch sự với người đối thoại); còn 尊敬語・謙譲語 nâng người được NHẮC TỚI trong câu. Một câu có thể dùng đồng thời cả hai.