Kỳ thi chọn HSG Quốc gia THPT do Bộ GD&ĐT tổ chức. Thi 2 ngày: Viết rồi Nói, độ khó N2–N1. Sân chơi danh giá nhất toàn quốc cho người học tiếng Nhật.
Đủ cả kỹ năng viết — nói — đọc — dịch, kèm bài tập tự chấm điểm.
Từ năm học 2024–2025, môn Tiếng Nhật chính thức được đưa vào kỳ thi chọn Học sinh giỏi Quốc gia THPT do Bộ Giáo dục & Đào tạo tổ chức — nằm trong nhóm 13 môn cùng Toán, Lý, Hóa, Văn, Sử, Địa, Tin, Tiếng Anh, Nga, Pháp, Trung… Đây là cấp cao nhất, quy tụ những học sinh xuất sắc nhất cả nước.
Kỳ thi cao nhất do Bộ GD&ĐT tổ chức — đỉnh của hệ thống HSG.
Ngày 1 thi Viết, ngày 2 thi Nói — điểm đặc biệt khác mọi kỳ thi.
Văn bản học thuật, lập luận học thuật, phản xạ nói ở trình độ cao.
Nhất · Nhì · Ba · Khuyến khích, kèm quyền lợi tuyển sinh đại học.
Khác với phần lớn các kỳ thi tiếng Nhật, HSG Quốc gia đánh giá trọn vẹn cả bốn kỹ năng đỉnh cao — đặc biệt là phần Nói trực tiếp với giám khảo.
Bài thi tự luận, độ khó ~N2–N1, đòi hỏi vốn ngôn ngữ học thuật và khả năng lập luận chặt chẽ. Bốn mảng chính:
Phần thi làm nên đẳng cấp riêng của HSG Quốc gia: thí sinh đối thoại trực tiếp với hội đồng giám khảo.
Học sinh trường chuyên và thành viên đội tuyển tỉnh/thành — những bạn đã vượt qua vòng HSG cấp tỉnh/thành phố. Trình độ đỉnh cần đạt tới ngưỡng ~N2–N1, không chỉ giỏi ngữ pháp mà còn vững viết luận và thuyết trình.
Đoạt giải HSG Quốc gia là tổng hòa của sáu năng lực dưới đây. Luyện đều, luyện sâu, không bỏ trống mặt nào.
Đọc văn bản học thuật và báo chí Nhật — nghị luận xã hội, khoa học phổ thông, bình luận. Luyện tốc độ đọc, nắm cấu trúc lập luận, phân biệt ý chính – ý phụ và quan điểm tác giả.
Phủ kín hệ thống mẫu câu và từ vựng bậc cao: cách diễn đạt trang trọng, từ Hán ngữ học thuật, kính ngữ nâng cao, sắc thái nghĩa tinh tế. Đây là nền móng cho cả viết luận lẫn thuyết trình.
Rèn bố cục chuẩn 序論・本論・結論 (mở – thân – kết), dùng từ nối mạch lạc (しかし・したがって・一方で…) và triển khai lập luận có dẫn chứng. Học cách nêu quan điểm, phản biện và chốt vấn đề thuyết phục.
Dịch Nhật–Việt và Việt–Nhật: bám sát nghĩa gốc, chuyển ngữ tự nhiên, giữ văn phong và sắc thái. Luyện xử lý câu phức, thành ngữ và thuật ngữ chuyên ngành.
Tập thuyết trình theo chủ đề có dàn ý, luyện phát âm và ngữ điệu, rèn phản xạ trả lời câu hỏi giám khảo. Mô phỏng phòng thi nói để quen áp lực đối thoại trực tiếp.
Kiến thức nền về văn hóa, xã hội và thời sự Nhật Bản — chất liệu không thể thiếu cho cả bài luận lẫn phần thuyết trình. Hiểu bối cảnh giúp lập luận sâu và phản xạ tự tin hơn.
Không có đường tắt: củng cố nền N2 thật vững, chinh phục N1, rồi mài giũa viết luận – nói – đề mô phỏng cho tới ngày vào phòng thi.
HSG Quốc gia không chấp nhận điểm yếu. Mỗi kỹ năng đều phải đạt ngưỡng tinh thông.
Thí sinh xuất sắc được trao giải Nhất · Nhì · Ba · Khuyến khích — danh hiệu uy tín nhất mà một học sinh giỏi tiếng Nhật bậc THPT có thể đạt được trên phạm vi cả nước.
Học sinh đạt giải được hưởng ưu tiên / tuyển thẳng hoặc ưu tiên xét tuyển đại học theo quy chế hiện hành. Đây là tấm vé giá trị mở cửa nhiều ngành Ngôn ngữ / Nhật Bản học tại các trường top đầu.
HSG Quốc gia là cấp cao nhất toàn quốc, do Bộ GD&ĐT tổ chức, độ khó lên tới N1 và đặc biệt có thêm phần thi Nói trực tiếp với giám khảo. HSG cấp thành phố là vòng chọn lọc ở địa phương, nhẹ hơn về độ khó và quy mô. Xem thêm HSG Thành phố.
Trình độ tương đương ≈ N2–N1, kèm hai kỹ năng then chốt: viết luận (lập luận, bố cục) và thuyết trình (nói lưu loát, phản biện). Chỉ giỏi ngữ pháp là chưa đủ — phải tạo ra được sản phẩm ngôn ngữ hoàn chỉnh.
Viết luận: bám bố cục 序論・本論・結論, học từ nối và luyện viết đều mỗi tuần. Nói: chuẩn bị dàn ý chủ đề, ghi âm tự nghe lại, luyện phản xạ hỏi đáp. Thực hành tại Phòng thi #hsg, rèn nói qua Kaiwa và đọc hiểu nâng cao qua Luyện đọc.
Vào Phòng thi luyện đề HSG mô phỏng — viết luận, dịch, đọc hiểu học thuật — và đăng ký lớp ôn đội tuyển để được kèm cặp bài bản cả Viết lẫn Nói.