Lần đầu tiên trong lịch sử 89 năm của giải Akutagawa (芥川賞) — giải văn học danh giá nhất Nhật Bản — một tiểu thuyết được sáng tác với sự hỗ trợ của AI đã đoạt giải.
Tác giả Rie Kudan (九段 理江), 33 tuổi, công khai rằng khoảng 5% nội dung tiểu thuyết "東京都同情塔" (Tháp Đồng Cảm Tokyo) được tạo bởi ChatGPT. Cô sử dụng AI để khám phá quan điểm của một nhân vật AI trong câu chuyện.
芥川賞史上初めて、AIの助けを借りて執筆された小説が受賞した。著者の九段理江さんは「文章の5%程度をChatGPTで生成した」と認めた。Akutagawa-shō shijō hajimete, AI no tasuke wo karite shippitsu sareta shōsetsu ga jushō shita.Lần đầu tiên trong lịch sử giải Akutagawa, một tiểu thuyết viết với sự hỗ trợ AI đã đoạt giải.
Phản ứng trái chiều
Cộng đồng văn học Nhật chia thành hai phe rõ rệt:
- Ủng hộ: AI là công cụ mới, không khác máy đánh chữ thay cho viết tay.
- Phản đối: Văn học cần tâm hồn con người, AI là gian lận học thuật.
Nhà phê bình Hosaka Kazushi nói: "Kudan không lạm dụng AI — cô dùng nó như cách Murakami dùng nhạc jazz để tạo nhịp văn."
"AI sẽ không thay thế nhà văn. Nhưng nhà văn biết dùng AI sẽ thay thế nhà văn không biết dùng AI."
Ý nghĩa cho người học tiếng Nhật
Sự kiện này có 3 hệ quả cho du học sinh và người học tiếng Nhật:
- Văn học Nhật đang thay đổi — đọc Kudan để hiểu tiếng Nhật đương đại.
- Cơ hội nghề nghiệp mới — biên tập viên + AI prompt writer cho công ty xuất bản Nhật.
- Học JLPT thông minh hơn — dùng AI để tự tạo bài đọc tuỳ chỉnh ở trình độ phù hợp.
Sách bạn nên đọc
- 東京都同情塔 (Tháp Đồng Cảm Tokyo) — Rie Kudan, 2024. Có bản tiếng Việt sắp ra.
- 1Q84 — Murakami Haruki, 2009. Kinh điển hiện đại.
- 蹴りたい背中 (Tấm lưng muốn đá) — Wataya Risa, 2003. Akutagawa trẻ nhất 19 tuổi.