Từ vựng đỉnh cao HSG Quốc gia Tiếng Nhật — 四字熟語 · 慣用句 · ことわざ

① 四字熟語yoji jukugo

Thành ngữ bốn chữ Hán

一石二鳥（いっせきにちょう）— một mũi tên trúng hai đích一石二鳥のいい方法を見つけた。Tôi tìm được cách hay, lợi cả đôi đường.
一生懸命（いっしょうけんめい）— hết sức mình, dốc toàn lực試験に向けて一生懸命勉強している。Tôi đang dốc sức học cho kỳ thi.
自由自在（じゆうじざい）— tự do tự tại, thành thạo nhuần nhuyễn彼は自由自在に日本語を操る。Anh ấy sử dụng tiếng Nhật cực kỳ nhuần nhuyễn.
十人十色（じゅうにんといろ）— mười người mười vẻ十人十色だから、意見が違って当然だ。Mỗi người mỗi ý, khác nhau là chuyện thường.
心機一転（しんきいってん）— đổi mới tâm trạng, làm lại từ đầu心機一転、旅に出た。Tôi đổi mới tinh thần và lên đường du lịch.
意味深長（いみしんちょう）— hàm ý sâu xa意味深長な言葉に、皆が考え込んだ。Câu nói hàm ý sâu khiến mọi người suy nghĩ.
一期一会（いちごいちえ）— mỗi lần gặp gỡ là duy nhất, hãy trân trọng一期一会の精神でお客様をもてなす。Tiếp khách với tinh thần trân trọng từng lần gặp.
支離滅裂（しりめつれつ）— rời rạc, không mạch lạc彼の発表は支離滅裂だった。Bài thuyết trình của anh ấy rời rạc, lủng củng.
試行錯誤（しこうさくご）— thử và sai, mò mẫm試行錯誤を重ねて解決した。Tôi mò mẫm thử nhiều lần rồi cũng giải được.
自業自得（じごうじとく）— gieo gì gặt nấy, tự làm tự chịu自業自得だから、誰も同情しない。Tự làm tự chịu, chẳng ai thương.
言語道断（ごんごどうだん）— không thể nào chấp nhận, hết chỗ nói言語道断な行為だと批判された。Hành vi đó bị phê phán là không thể chấp nhận.
臨機応変（りんきおうへん）— ứng biến linh hoạt theo tình huống臨機応変に対応する力が求められる。Cần khả năng ứng biến linh hoạt theo tình huống.

② 慣用句kan'youku

Thành ngữ (quán dụng ngữ)

一肌脱ぐ（ひとはだぬぐ）— ra tay giúp hết mình私も一肌脱ぐつもりだ。Tôi cũng định ra tay giúp một tay.
胸を打つ（むねをうつ）— làm xúc động, lay động lòng người彼の優しさに胸を打たれた。Sự tử tế của anh ấy khiến tôi xúc động.
口が滑る（くちがすべる）— lỡ miệng, buột miệng nói ra口が滑って秘密を言ってしまった。Tôi lỡ miệng nói ra bí mật.
頭を悩ます（あたまをなやます）— đau đầu, vò đầu bứt tai難しい問題に頭を悩ませている。Tôi đang đau đầu vì bài toán khó.
目に余る（めにあまる）— quá đáng đến mức không thể làm ngơ目に余る行動に先生は怒った。Hành vi quá quắt khiến thầy nổi giận.
目から鼻へ抜ける（めからはなへぬける）— cực kỳ nhanh trí, lanh lợi目から鼻へ抜けるような人だ。Anh ấy nhanh trí lanh lợi vô cùng.
水を差す（みずをさす）— dội gáo nước lạnh, làm cụt hứng気持ちに水を差してしまった。Tôi đã làm cụt hứng tâm trạng của anh ấy.
背中を押す（せなかをおす）— động viên, tiếp thêm động lực先輩の助言が背中を押してくれた。Lời khuyên của tiền bối đã tiếp thêm động lực cho tôi.
馬が合う（うまがあう）— hợp tính, tâm đầu ý hợpあの二人は馬が合う。Hai người họ rất hợp tính nhau.
手を打つ（てをうつ）— ra tay xử lý, có biện pháp早めに手を打つべきだ。Nên ra tay xử lý sớm.
釘を刺す（くぎをさす）— dặn trước cho chắc, nhắc nhở phòng xa念のため釘を刺しておいた。Tôi đã dặn trước cho chắc.
猫の手も借りたい（ねこのてもかりたい）— bận đến mức ước có thêm tay猫の手も借りたいほど忙しい。Bận đến mức muốn mượn cả tay mèo.

③ ことわざkotowaza

Tục ngữ

石の上にも三年（いしのうえにもさんねん）— có công mài sắt có ngày nên kim石の上にも三年、続ければできる。Kiên trì rồi sẽ thành công.
七転び八起き（ななころびやおき）— ngã bảy lần đứng dậy tám lần七転び八起きの精神で頑張る。Cố gắng với tinh thần vấp ngã rồi lại đứng lên.
千里の道も一歩から（せんりのみちもいっぽから）— đường dài ngàn dặm bắt đầu từ một bước千里の道も一歩から。Việc lớn bắt đầu từ bước nhỏ.
急がば回れ（いそがばまわれ）— dục tốc bất đạt急がば回れ、慎重に進めよう。Vội thì hỏng, cứ thận trọng mà làm.
塵も積もれば山となる（ちりもつもればやまとなる）— góp gió thành bão塵も積もれば山となる。Tích tiểu thành đại.
猿も木から落ちる（さるもきからおちる）— người giỏi cũng có lúc sai猿も木から落ちる、誰でも失敗する。Khỉ còn ngã cây, ai cũng có lúc sai.
出る杭は打たれる（でるくいはうたれる）— cây cao thì gió bão dập出る杭は打たれる。Cọc nhô lên thì bị đóng xuống.
百聞は一見に如かず（ひゃくぶんはいっけんにしかず）— trăm nghe không bằng một thấy百聞は一見に如かず。Trăm nghe không bằng một thấy.
花より団子（はなよりだんご）— thực tế hơn hình thức花より団子、彼は食事に夢中だ。Anh ấy chuộng thực chất hơn hình thức.
光陰矢の如し（こういんやのごとし）— thời gian trôi nhanh như tên bay光陰矢の如し。Thời gian trôi nhanh như tên.
知らぬが仏（しらぬがほとけ）— không biết thì yên lòng知らぬが仏だ。Không biết hóa ra lại an lành.

④ 論文語彙ronbun goi

Từ học thuật · viết luận

考察（こうさつ）— khảo sát, xem xét sâu問題の背景について考察する。Xem xét kỹ bối cảnh của vấn đề.
述べる（のべる）— trình bày, nêu raデータに基づいて結論を述べる。Trình bày kết luận dựa trên dữ liệu.
根拠（こんきょ）— căn cứ, cơ sởこの主張には根拠がある。Lập luận này có căn cứ.
主張（しゅちょう）— chủ trương, quan điểm筆者の主張を要約しなさい。Hãy tóm tắt quan điểm của tác giả.
要約（ようやく）— tóm tắt文章を簡潔に要約する。Tóm tắt văn bản một cách súc tích.
一方で（いっぽうで）— mặt khác (từ nối luận)一方で、反対の意見もある。Mặt khác, cũng có ý kiến trái chiều.
したがって— do đó, vì vậy (từ nối kết luận)したがって、対策が必要だ。Do đó, cần có biện pháp.
分析（ぶんせき）— phân tích問題を多角的に分析する。Phân tích vấn đề từ nhiều góc độ.
客観的（きゃっかんてき）— khách quan結果を客観的に評価する。Đánh giá kết quả một cách khách quan.
賛成（さんせい）／反対（はんたい）— tán thành / phản đốiその意見には賛成しかねる。Tôi khó mà tán thành ý kiến đó.
具体的（ぐたいてき）— cụ thể具体的な例を挙げて説明する。Nêu ví dụ cụ thể để giải thích.
概念（がいねん）— khái niệm抽象的な概念を説明する。Giải thích khái niệm trừu tượng.

⑤ 抽象語chuushougo

Từ trừu tượng · xã hội · triết · kinh tế

社会（しゃかい）— xã hội現代社会は急速に変化している。Xã hội hiện đại biến đổi nhanh chóng.
経済（けいざい）— kinh tếグローバル化が経済に影響を与える。Toàn cầu hóa tác động đến kinh tế.
哲学（てつがく）— triết học存在について哲学的に考える。Suy nghĩ về sự tồn tại dưới góc độ triết học.
価値観（かちかん）— quan niệm giá trị価値観が多様化した。Quan niệm giá trị trở nên đa dạng.
少子高齢化（しょうしこうれいか）— già hóa và ít sinh con少子高齢化は深刻な問題だ。Già hóa dân số là vấn đề nghiêm trọng.
意識（いしき）— ý thức, nhận thức環境問題への意識が高まる。Nhận thức về môi trường ngày càng cao.
持続可能（じぞくかのう）— bền vững持続可能な発展を目指す。Hướng tới phát triển bền vững.
多様性（たようせい）— sự đa dạng多様性を尊重する社会。Một xã hội tôn trọng sự đa dạng.
発展（はってん）— phát triển技術の発展が生活を変えた。Sự phát triển công nghệ thay đổi đời sống.
課題（かだい）— vấn đề cần giải quyết, thách thức貧困は世界共通の課題だ。Đói nghèo là thách thức chung của thế giới.
均衡（きんこう）— sự cân bằng自由と秩序の均衡が重要だ。Cân bằng giữa tự do và trật tự rất quan trọng.
倫理（りんり）— đạo đức, luân lý人々の倫理観が問われる。Quan niệm đạo đức của con người đang bị đặt câu hỏi.

⑥ 類義語・対義語ruigigo / taigigo

Từ đồng nghĩa · trái nghĩa

改善 ≒ 改良（かいぜん／かいりょう）— cải thiện ≒ cải tiến改善と改良は似た意味だ。"Cải thiện" và "cải tiến" gần nghĩa.
原因 ⇔ 結果（げんいん／けっか）— nguyên nhân ⇔ kết quả原因の反対は結果だ。Trái với "nguyên nhân" là "kết quả".
抽象 ⇔ 具体（ちゅうしょう／ぐたい）— trừu tượng ⇔ cụ thể抽象の対義語は具体だ。Trái với "trừu tượng" là "cụ thể".
主観 ⇔ 客観（しゅかん／きゃっかん）— chủ quan ⇔ khách quan主観と客観は対になる。"Chủ quan" và "khách quan" là cặp đối lập.
許可 ⇔ 禁止（きょか／きんし）— cho phép ⇔ cấm許可と禁止は反対だ。"Cho phép" và "cấm" trái nghĩa.
長所 ⇔ 短所（ちょうしょ／たんしょ）— ưu điểm ⇔ nhược điểm長所と短所を書きなさい。Hãy viết cả ưu điểm và nhược điểm.
進歩 ⇔ 後退（しんぽ／こうたい）— tiến bộ ⇔ thụt lùi進歩の反対は後退だ。Trái với "tiến bộ" là "thụt lùi".
増加 ⇔ 減少（ぞうか／げんしょう）— tăng ⇔ giảm増加と減少は逆だ。"Tăng" và "giảm" ngược chiều.
需要 ⇔ 供給（じゅよう／きょうきゅう）— cầu ⇔ cung需要と供給のバランス。Cân bằng cung và cầu.
楽観 ⇔ 悲観（らっかん／ひかん）— lạc quan ⇔ bi quan楽観と悲観の間で揺れる。Phân vân giữa lạc quan và bi quan.
賛成 ⇔ 反対（さんせい／はんたい）— tán thành ⇔ phản đối賛成と反対が分かれた。Ý kiến chia thành tán thành và phản đối.

⑦ 敬語keigo

Kính ngữ trang trọng

おっしゃる— "nói" (tôn kính của 言う)先生がそうおっしゃいました。Thầy đã nói như vậy.
召し上がる（めしあがる）— "ăn / uống" (tôn kính)どうぞ召し上がってください。Xin mời quý vị dùng.
伺う（うかがう）— "đến thăm / hỏi" (khiêm nhường)先生のお宅へ伺います。Tôi sẽ đến thăm nhà thầy.
拝見する（はいけんする）— "xem" (khiêm nhường)資料を拝見いたしました。Tôi đã xem tài liệu ạ.
いらっしゃる— "có mặt / đến / đi" (tôn kính)社長は席にいらっしゃいません。Giám đốc hiện không có ở chỗ ạ.
お持ちする（おもちする）— "mang / cầm" (khiêm nhường)書類をお持ちいたします。Tôi xin mang tài liệu đến.
存じる（ぞんじる）— "biết" (khiêm nhường)お名前を存じております。Tôi có biết quý danh ạ.
ご覧になる（ごらんになる）— "xem / nhìn" (tôn kính)こちらをご覧になってください。Xin quý vị xem phía này.
申し上げる（もうしあげる）— "nói / thưa" (khiêm nhường)ご連絡申し上げます。Tôi xin liên lạc lại sau ạ.
お見えになる（おみえになる）— "đến" (tôn kính trang trọng)お客様がお見えになりました。Khách đã đến ạ.
恐れ入ります（おそれいります）— "xin thứ lỗi / cảm phiền" (lịch sự)恐れ入りますが、お願いします。Cảm phiền quý vị giúp cho.
〜中（なか）+ 恐縮です（きょうしゅく）— "trong lúc bận rộn, thật ngại quá"お忙しい中、恐縮です。Phiền quý vị giữa lúc bận, thật ngại.

⑧ 時事語jiji go

Từ thời sự · báo chí

報道（ほうどう）— đưa tin, báo chí重要な報道があった。Có một bản tin quan trọng.
政策（せいさく）— chính sách新しい政策が発表された。Một chính sách mới được công bố.
国際（こくさい）— quốc tế国際社会の協力が必要だ。Cần sự hợp tác của cộng đồng quốc tế.
選挙（せんきょ）— bầu cử選挙の結果が話題になった。Kết quả bầu cử gây xôn xao.
成長率（せいちょうりつ）— tỉ lệ tăng trưởng経済成長率が上昇した。Tỉ lệ tăng trưởng kinh tế tăng lên.
気候変動（きこうへんどう）— biến đổi khí hậu気候変動への対策が議論された。Biện pháp ứng phó biến đổi khí hậu được bàn luận.
人工知能（じんこうちのう）— trí tuệ nhân tạo (AI)人工知能が急速に進化している。AI đang tiến hóa nhanh chóng.
首脳（しゅのう）— nguyên thủ, lãnh đạo cấp cao両国の首脳が会談した。Lãnh đạo hai nước hội đàm.
物価（ぶっか）— giá cả, vật giá物価の上昇が家計に影響する。Giá cả tăng tác động đến chi tiêu gia đình.
災害（さいがい）— thiên tai, thảm họa災害に備えて訓練する。Tập luyện để phòng thiên tai.
世論（よろん）— dư luận, công luận世論調査の結果が載った。Kết quả khảo sát dư luận được đăng báo.
可決（かけつ）— thông qua (luật, nghị quyết)法律が国会で可決された。Đạo luật được Quốc hội thông qua.

Từ vựng

Khắc sâu vốn từ với Flashcard

Giao diện

Từ vựng đỉnh cao — N2–N1 cho đội tuyển